Tắm lá là kinh nghiệm chăm sóc trẻ được nhiều gia đình áp dụng, trong đó tắm lá mần trầu cho bé thường được nhắc đến khi trẻ bị rôm sảy, mẩn đỏ hoặc khó chịu do thời tiết nóng. Cỏ mần trầu chứa nhiều hợp chất thực vật và đã được nghiên cứu về tiềm năng chống oxy hóa, kháng khuẩn, kháng viêm. Tuy nhiên, bố mẹ chỉ nên xem nước lá mần trầu như một lựa chọn chăm sóc da nếu bé có làn da khỏe và dung nạp tốt, sử dụng đúng cách và không thay thế các phương pháp xử lý da khi trẻ có vấn đề da liễu.
Cỏ mần trầu là gì?
Cỏ mần trầu có tên khoa học là Eleusine indica (L.) Gaertn., thuộc họ Hòa thảo (Poaceae). Cây còn được gọi bằng một số tên khác như ngưu cân thảo, cỏ vườn trầu hoặc cỏ chỉ tía và mọc khá phổ biến ở Việt Nam.
Trong dân gian, mần trầu được biết đến là loại thảo dược có tính mát, vị ngọt, hơi đắng, tác dụng thanh nhiệt và hỗ trợ thải độc tố, có thể sử dụng theo nhiều cách khác nhau. Khi sử dụng đun nước tắm cho bé, cỏ mần trầu giúp làm sạch da, hỗ trợ làm mát da, từ đó hỗ trợ cải thiện tình trạng rôm sảy, mẩn ngứa.
Các nghiên cứu hiện đại cũng ghi nhận trong cây có những nhóm hợp chất như flavonoid và alkaloid, đồng thời các dịch chiết Eleusine indica đã thể hiện hoạt tính chống oxy hóa, kháng khuẩn và kháng viêm.
Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine được thực hiện bởi Al-Zubairi và cộng sự (2011) ghi nhận dịch chiết cỏ mần trầu (Eleusine indica) có hoạt tính chống oxy hóa và kháng khuẩn.
Bên cạnh đó, một nghiên cứu khác có tiêu đề “Antioxidant and Anti-Inflammatory Activities of Extracts from Cassia alata, Eleusine indica, Eremomastax speciosa, Carica papaya and Polyscias fulva Medicinal Plants Collected in Cameroon” đăng tải trên tạp chí PLOS ONE ghi nhận dịch chiết cỏ mần trầu (Eleusine indica) thể hiện hoạt tính chống oxy hóa và hỗ trợ chống viêm.
Tắm lá mần trầu cho bé có tác dụng gì?
Hỗ trợ làm sạch da
Nhiều nghiên cứu về cỏ mần trầu ghi nhận hoạt tính kháng khuẩn đối với một số chủng vi sinh vật. Do đó, nước lá mần trầu được nhiều gia đình sử dụng như một loại nước tắm thảo dược để làm sạch da, hỗ trợ quá trình làm sạch bụi bẩn, bã nhờn, giúp da bé thông thoáng, dễ chịu hơn.
Hỗ trợ làm dịu làn da
Nhờ đặc tính thanh nhiệt vốn có, nước tắm từ cỏ mần trầu giúp làm dịu bề mặt da, mang lại cảm giác dễ chịu khi cơ thể bé bị nóng trong hoặc mọc các nốt mẩn đỏ, rôm sảy, côn trùng đốt…
Hỗ trợ chăm sóc làn da dễ nổi rôm sảy
Rôm sảy thường xuất hiện trong thời tiết nóng, khi trẻ đổ nhiều mồ hôi. Theo kinh nghiệm dân gian, mần trầu thường được dùng để nấu nước tắm khi trẻ bị nóng, nổi mẩn hoặc rôm sảy.
Việc tắm giúp loại bỏ mồ hôi, bụi bẩn và các tác nhân có thể gây khó chịu trên bề mặt da, hạn chế sự phát triển của các nốt rôm sảy nhỏ.
Với nước lá mần trầu, bố mẹ có thể sử dụng như một phương pháp vệ sinh bổ sung nếu làn da của bé dung nạp tốt. Tuy nhiên, nếu rôm sảy kéo dài, lan rộng, xuất hiện mụn mủ hoặc các biểu hiện bất thường khác, cha mẹ nên đưa trẻ đến các cơ sở ý tế để thăm khám, không nên tiếp tục phương pháp tắm bằng nước lá.
Cách tắm lá mần trầu cho bé tại nhà
- Lựa chọn lá mần trầu: Nên lựa chọn mần trầu còn tươi, không sâu bệnh, không có dấu hiệu nấm mốc. Tránh sử dụng cây được hái ở ven đường, khu vực phun thuốc bảo vệ thực vật, nơi có nhiều chất thải hoặc nguồn nước ô nhiễm.
- Rửa sạch lá mần trầu: Loại bỏ phần đất cát và lá hỏng, sau đó rửa mần trầu nhiều lần dưới nước sạch. Đây là bước đặc biệt quan trọng vì cỏ mần trầu thường mọc sát mặt đất nên có thể bám nhiều bụi bẩn.
- Đun nước mần trầu: Cho mần trầu đã làm sạch vào nồi cùng nước sạch và đun sôi. Sau đó để nước nguội bớt và lọc kỹ để loại bỏ lá, cọng cũng như các mảnh vụn thực vật. Không cần cố nấu nước quá đặc vì hiện chưa có bằng chứng cho thấy nồng độ cao hơn sẽ mang lại hiệu quả chăm sóc da tốt hơn.
- Pha nước tắm: Pha nước mần trầu đã nấu với nước sạch đến nhiệt độ ấm vừa phải. Trước khi cho trẻ vào chậu, bố mẹ nên kiểm tra nhiệt độ nước để tránh nước quá nóng hoặc quá lạnh.
- Tắm nhẹ nhàng cho bé: Dùng khăn mềm hoặc bàn tay nhẹ nhàng vệ sinh các vùng cổ, nách, bẹn, các nếp gấp và vùng thường ra nhiều mồ hôi. Không nên dùng khăn thô hoặc chà xát mạnh lên vùng da đang đỏ. Với những trẻ có làn da nhạy cảm hoặc chàm, Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD) khuyến nghị sử dụng nước ấm, không nóng và giới hạn thời gian tắm khoảng 5 – 10 phút để hạn chế tình trạng da bị khô.
- Lau khô sau khi tắm: Sau khi tắm, dùng khăn mềm thấm khô da thay vì chà mạnh. Nếu bé có làn da khô hoặc cơ địa chàm, có thể sử dụng sản phẩm dưỡng ẩm không hương liệu phù hợp theo hướng dẫn chăm sóc da của bác sĩ..
Những câu hỏi thường gặp khi tắm lá mần trầu cho bé
Tắm lá mần trầu cho bé có cần tráng lại bằng nước sạch không?
Với nước lá tự nấu tại nhà, có thể tráng lại nhanh bằng nước ấm sạch nếu bố mẹ muốn hạn chế cặn thực vật còn lưu lại trên da, đặc biệt khi không thể kiểm soát chính xác nồng độ của nước lá.
Điều này khác với một số sản phẩm nước tắm thảo dược có công thức và hướng dẫn cụ thể từ nhà sản xuất. Nước lá tự nấu không có nồng độ được tiêu chuẩn hóa, vì vậy không nên áp dụng máy móc hướng dẫn “không cần tráng lại” của sản phẩm thương mại cho nước mần trầu tự nấu.
Có nên tắm lá mần trầu cho bé hằng ngày?
Không nhất thiết. Trẻ nhỏ thậm chí không cần phải tắm toàn thân mỗi ngày nếu da sạch và trẻ không đổ nhiều mồ hôi. NHS cho biết bố mẹ không bắt buộc phải tắm cho trẻ hằng ngày và có thể chỉ vệ sinh mặt, cổ, tay và vùng mặc tã vào những ngày không tắm.
Đối với nước lá mần trầu, hiện cũng không có hướng dẫn y khoa xác định tần suất sử dụng an toàn hoặc tối ưu cho trẻ. Nếu lựa chọn tắm, nên quan sát da sau mỗi lần sử dụng. Khi thấy da bé có dấu hiệu khô hơn, đỏ, nổi mẩn hoặc bé khó chịu thì cha mẹ nên dừng lại.
Những trường hợp không nên tắm lá mần trầu cho bé
Không phải trẻ nào cũng phù hợp với nước tắm thảo dược nói chung và nước tắm từ lá mần trầu nói riêng. Bố mẹ nên thận trọng hoặc không tự ý sử dụng nước mần trầu trong những trường hợp sau:
- Da có vết thương hở, chảy dịch hoặc dấu hiệu nhiễm trùng: Không nên tự đắp hoặc tắm các loại thảo dược lên vùng tổn thương.
- Trẻ bị chàm hoặc viêm da cơ địa: Các hướng dẫn da liễu ưu tiên chất làm sạch dịu nhẹ, không hương liệu thay vì tự bổ sung nhiều thành phần thực vật vào nước tắm.
- Bé từng có phản ứng với các loại lá hoặc thảo dược: Nên tránh sử dụng lại khi chưa xác định được nguyên nhân.
- Không xác định được nguồn gốc mần trầu: Không nên sử dụng cây có nguy cơ tiếp xúc thuốc trừ cỏ, hóa chất, nước thải hoặc các nguồn ô nhiễm khác.
Với những chia sẻ trên đây, hy vọng đã giúp các ba mẹ hiểu được công dụng cũng như những lưu ý khi tắm lá mần trầu cho bé. Lưu ý, khi dùng lá mần trầu đun nước tắm, bố mẹ nên lựa chọn nguyên liệu sạch, nấu và lọc kỹ, pha nước ở nhiệt độ phù hợp và theo dõi phản ứng của da sau khi tắm. Nếu sau khi tắm lá trẻ xuất hiện đỏ da nhiều hơn, ngứa, sưng, nổi mề đay hoặc khó chịu bất thường, cha mẹ cần ngừng sử dụng ngay, quan sát và đưa trẻ đến gặp bác sĩ nếu cần.
