Bảng cân nặng trẻ sơ sinh là công cụ quan trọng giúp cha mẹ theo dõi tình trạng tăng trưởng của bé trong những tháng đầu đời. Việc hiểu và sử dụng đúng bảng cân nặng không chỉ giúp phát hiện sớm nguy cơ suy dinh dưỡng hoặc thừa cân mà còn hỗ trợ bác sĩ đánh giá sức khỏe tổng thể của trẻ một cách khoa học. Nếu chưa biết bé yêu của mình có đang phát triển đúng với giai đoạn hay không, tham khảo ngay bảng cân nặng trẻ sơ sinh dưới đây nhé!
Vì sao cần theo dõi bảng cân nặng trẻ sơ sinh?
Trong những năm đầu đời, đặc biệt là 6 tháng đầu, trẻ sơ sinh có tốc độ tăng trưởng rất nhanh. Trong các chỉ số để đánh giá sự phát triển của trẻ thì cân nặng là chỉ số phản ánh trực tiếp và rõ ràng nhất tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe của trẻ.
Theo các chuyên gia, việc theo dõi bảng cân nặng trẻ sơ sinh giúp:
- Đánh giá trẻ có đang phát triển đúng chuẩn hay không
- Phát hiện sớm nguy cơ thiếu sữa, suy dinh dưỡng hoặc tăng cân quá mức
- Góp phần điều chỉnh lượng sữa cũng như cách cho bé bú kịp thời
- Hỗ trợ bác sĩ trong việc theo dõi quá trình tăng trưởng dài hạn về sau này
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong quá trình theo dõi cân nặng của trẻ, điều quan trọng không phải là một con số cân nặng đơn lẻ ở những thời điểm cụ thể, mà là biểu đồ tăng trưởng của trẻ theo thời gian.
Bảng cân nặng trẻ sơ sinh chuẩn WHO
Nếu không biết cân nặng trẻ sơ sinh qua các giai đoạn bao nhiêu là chuẩn, ba mẹ có thể tham khảo biểu đồ tăng trưởng trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ do Tổ chức Y tế thế giới WHO ban hành dựa trên dữ liệu từ nhiều quốc gia, áp dụng cho cả trẻ bú mẹ và trẻ bú sữa công thức.
Cụ thể, dưới đây là bảng cân nặng trẻ sơ sinh chuẩn WHO 2015, phân theo bé trai và bé gái.
Bảng cân nặng trẻ sơ sinh chuẩn WHO cho bé trai
| Tháng tuổi | Thiếu chuẩn cấp 2 | Thiếu chuẩn cấp 1 | Chuẩn | Vượt chuẩn cấp 1 | Vượt chuẩn cấp 2 |
| Sơ sinh (0) | 2,5 kg | 2,9 kg | 3,3 kg | 3,9 kg | 4,3 kg |
| 1 tháng | 3,4 kg | 3,9 kg | 4,5 kg | 5,1 kg | 5,7 kg |
| 3 tháng | 5,1 kg | 5,6 kg | 6,4 kg | 7,2 kg | 7,9 kg |
| 6 tháng | 6,4 kg | 7,1 kg | 7,9 kg | 8,9 kg | 9,7 kg |
| 12 tháng | 7,8 kg | 8,6 kg | 9,6 kg | 10,8 kg | 11,8 kg |
Bảng cân nặng trẻ sơ sinh chuẩn WHO cho bé gái
| Tháng tuổi | Thiếu chuẩn cấp 2 | Thiếu chuẩn cấp 1 | Chuẩn | Vượt chuẩn cấp 1 | Vượt chuẩn cấp 2 |
| Sơ sinh (0) | 2,4 kg | 2,8 kg | 3,2 kg | 3,7 kg | 4,2 kg |
| 1 tháng | 3,2 kg | 3,6 kg | 4,2 kg | 4,8 kg | 5,4 kg |
| 3 tháng | 4,6 kg | 5,1 kg | 5,8 kg | 6,7 kg | 7,4 kg |
| 6 tháng | 5,8 kg | 6,4 kg | 7,3 kg | 8,3 kg | 9,2 kg |
| 12 tháng | 7,1 kg | 7,9 kg | 8,9 kg | 10,2 kg | 11,3 kg |
Chú thích cách hiểu bảng đúng:
- “Chuẩn” là vùng cân nặng lý tưởng
- “Thiếu chuẩn” hoặc “vượt chuẩn” không đồng nghĩa là bệnh, cần theo dõi thêm đường tăng trưởng và chế độ nuôi dưỡng
Công thức tính và đánh giá cân nặng chuẩn cho trẻ sơ sinh
Ngoài bảng cân nặng trẻ sơ sinh chuẩn WHO, cha mẹ có thể tham khảo công thức ước tính tăng cân sinh lý của trẻ sơ sinh theo 2 cách dưới đây.
Tốc độ tăng cân trung bình
Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ – Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (American Academy of Pediatrics – AAP), trẻ thường tăng gấp đôi cân nặng so với lúc sinh vào khoảng 5 – 6 tháng tuổi.
Cùng với đó, tốc độ tăng cân trung bình qua mỗi mốc thời gian cụ thể là:
- Trẻ 0 – 3 tháng tuổi: tăng khoảng 150 – 200 g/tuần
- Trẻ từ 3 – 6 tháng tuổi: tăng khoảng 100 – 150g/tuần
- Trẻ từ 6 – 12 tháng tuổi: tăng khoảng 70 – 100g/tuần
Công thức tính cân nặng chuẩn cho trẻ sơ sinh tại nhà
Bên cạnh việc tra cứu bảng cân nặng chuẩn WHO, cha mẹ có thể ước tính nhanh cân nặng chuẩn cho trẻ sơ sinh ngay tại nhà dựa trên nguyên tắc tăng cân sinh lý theo tháng.
Cách tính đơn giản là lấy cân nặng lúc sinh cộng với mức tăng cân trung bình theo từng giai đoạn phát triển. Nghĩa là Cân nặng hiện tại – Cân nặng lúc sinh + mức tăng trung bình theo tháng
Ví dụ, một bé trai sinh ra nặng 3,2 kg, đến 2 tháng tuổi tăng khoảng 1,2 kg, thì cân nặng dự kiến của bé sẽ rơi vào khoảng 4,4 – 4,6 kg, nằm trong vùng cân nặng chuẩn theo WHO.
Phương pháp này giúp cha mẹ theo dõi xu hướng tăng trưởng của trẻ một cách chủ động và thực tế.
Tuy nhiên, nếu cân nặng thực tế của trẻ lệch khỏi chuẩn trong từ hai tháng liên tiếp trở lên, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ nhi khoa để được đánh giá toàn diện và điều chỉnh chế độ dinh dưỡng kịp thời.
Cách xử lý khi trẻ lệch bảng cân nặng trẻ sơ sinh
Khi theo dõi bảng cân nặng trẻ sơ sinh, nếu cha mẹ nhận thấy cân nặng của trẻ thấp hơn hoặc cao hơn mức chuẩn cân nặng của WHO, hãy bình tĩnh và đánh giá toàn diện, từ đó có hướng xử lý đúng cách, không nên tự ý kết luận trẻ có vấn đề.
Trẻ có cân nặng thấp hơn mức chuẩn
Nếu trẻ nằm ở nhóm thiếu chuẩn cấp 1 hoặc cấp 2, cha mẹ trước tiên nên đánh giá lại chế độ bú và cách cho bú áp dụng với em bé của mình.
Với trẻ sơ sinh, nguyên nhân cân nặng dưới mức chuẩn phổ biến nhất là lượng sữa chưa đáp ứng đủ nhu cầu, trẻ bú chưa hiệu quả hoặc khoảng cách giữa các cữ bú quá thưa. Lúc này, cha mẹ cần đảm bảo trẻ được bú đủ số cữ trong ngày, bú đúng tư thế và không bị gián đoạn trong cữ bú. Theo khuyến cáo của WHO và Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), can thiệp sớm khi trẻ tăng cân kém giúp giảm nguy cơ suy dinh dưỡng và chậm phát triển lâu dài.
Bên cạnh đó, cần theo dõi các dấu hiệu đi kèm như số tã ướt, mức độ tỉnh táo và khả năng tăng cân theo tuần/tháng. Nếu trẻ vẫn tỉnh táo, bú tốt nhưng tăng cân chậm nhẹ, có thể tiếp tục theo dõi thêm 2 – 4 tuần.
Còn trong trường hợp cân nặng của trẻ lệch chuẩn kéo dài từ 2 tháng liên tiếp trở lên, kèm theo các dấu hiệu như bú kém, lừ đừ, ít tiểu tiện, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám bác sĩ nhi khoa để loại trừ các vấn đề về tiêu hóa, hấp thụ dưỡng chất hoặc một số bệnh lý tiềm ẩn.
Trẻ có cân nặng vượt chuẩn bảng cân nặng trẻ sơ sinh
Khi trẻ nằm ở nhóm vượt chuẩn cấp 1 hoặc cấp 2, rất có thể trẻ đang được cho bú quá nhiều hoặc bị ép bú. Ở trẻ bú sữa công thức, việc pha sữa quá đặc hoặc cho bú vượt nhu cầu sinh lý có thể khiến trẻ tăng cân nhanh trong thời gian ngắn.
Trong trường hợp này, cha mẹ nên điều chỉnh lại lượng sữa phù hợp độ tuổi, pha đúng công thức từ nhà sản xuất (đối với trẻ bú sữa công thức), cho trẻ bú theo tín hiệu đói – no thay vì ép bú hết bình.
Theo các chuyên gia, việc tăng cân nhanh ở giai đoạn sơ sinh không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng nếu kéo dài, có thể làm tăng nguy cơ thừa cân và rối loạn chuyển hóa về sau.
Cùng với đó, trường hợp trẻ tăng cân nhanh bất thường, cần theo dõi song song các chỉ số phát triển khác như chiều cao, vòng đầu và đường cong tăng trưởng, thay vì chỉ nhìn vào cân nặng đơn lẻ để đánh giá sự phát triển của trẻ một cách tổng thể hơn.
Khi nào cần can thiệp y tế?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sớm nếu gặp một trong các tình huống sau:
- Cân nặng lệch khỏi chuẩn WHO từ 2 tháng liên tiếp trở lên
- Trẻ không lấy lại cân nặng lúc sinh sau 10 – 14 ngày đầu đời
- Trẻ tăng cân quá nhanh kèm nôn trớ nhiều, khó chịu, táo bón…
- Trẻ có tiền sử sinh non, nhẹ cân, bệnh lý nền
Bác sĩ sẽ đánh giá toàn diện dựa trên biểu đồ tăng trưởng WHO, tình trạng dinh dưỡng, chế độ bú và sức khỏe tổng thể của trẻ để đưa ra hướng xử lý phù hợp.
Bảng cân nặng trẻ sơ sinh chuẩn WHO là công cụ khoa học, giúp cha mẹ theo dõi sự phát triển của con một cách chính xác và khách quan, đồng thời là cơ sở để điều chỉnh chế độ dinh dưỡng cũng như chăm sóc bé phù hợp. Và cha mẹ nên hiểu rằng, điều quan trọng nhất không phải là so sánh con với trẻ khác, mà là theo dõi sự tăng trưởng đều đặn của chính bé theo thời gian.
