Vào mùa đông, tình trạng da mặt khô nẻ thường khiến nhiều người khó chịu và mất tự tin. Nguyên nhân chủ yếu đến từ thời tiết lạnh, độ ẩm thấp cùng thói quen sinh hoạt chưa phù hợp. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân và đưa ra các cách hết nẻ mặt mùa đông, đồng thời gợi ý cách chữa nẻ mặt mùa đông, nẻ mặt mùa đông bôi gì và cách chống nẻ mặt mùa đông hiệu quả.
I- Nẻ mặt mùa đông là gì? Vì sao da bị tổn thương?
Nẻ mặt mùa đông xuất hiện do nhiều yếu tố khác nhau. Da nẻ không chỉ đơn giản là da khô, mà là mức độ khô nặng hơn, khiến da bị tổn thương và cần được chăm sóc kịp thời.
1. Da khô và da nẻ khác nhau thế nào?
- Da khô: thường thiếu dầu tự nhiên, khiến da căng nhẹ, hơi ráp.
- Da nẻ: là khi lớp bảo vệ bên ngoài của da bị phá vỡ. Lúc này da không chỉ mất nước nhanh mà còn xuất hiện các vết nứt nhỏ, gây cảm giác rát và khó chịu.
Lúc này, da không chỉ mất ẩm nhanh chóng mà còn xuất hiện các vết nứt nhỏ li ti, gây ra cảm giác khó chịu. Hậu quả của da nẻ nặng bao gồm: da đỏ ửng, ngứa rát, bong tróc thành mảng lớn, và trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến viêm, nhiễm trùng hoặc chảy máu. Hiểu rõ sự khác biệt này sẽ giúp bạn chọn đúng cách hết nẻ mặt mùa đông.
2. Nguyên nhân gây nẻ mặt mùa đông
Tình trạng nẻ mặt thường xuất phát từ sự kết hợp giữa thời tiết và thói quen sinh hoạt hàng ngày:
1. Không khí lạnh và khô
Vào mùa đông, nhiệt độ giảm mạnh khiến độ ẩm trong không khí cũng giảm theo. Khi độ ẩm thấp, da không có đủ hơi nước để duy trì sự mềm mại tự nhiên. Lúc này, da mất nước nhanh hơn bình thường, dẫn đến tình trạng khô ráp, bong tróc và nứt nẻ. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến nhiều người gặp phải tình trạng nẻ mặt mùa đông.
2. Thay đổi nhiệt độ đột ngột
Một nguyên nhân khác là sự thay đổi nhiệt độ liên tục khi bạn di chuyển giữa ngoài trời lạnh và trong nhà có máy sưởi hoặc điều hòa. Ngoài trời lạnh khiến da co lại, trong khi không khí trong nhà thường khô nóng lại làm da mất nước nhanh hơn. Sự chênh lệch nhiệt độ này khiến da không kịp thích nghi, dẫn đến khô và nứt nẻ rõ rệt.
3. Gió lạnh làm tổn thương da
Gió mùa đông thường mạnh và lạnh, thổi trực tiếp vào mặt khiến lớp dầu tự nhiên bảo vệ da bị mất đi. Khi lớp dầu này bị phá vỡ, da dễ mất nước và trở nên nhạy cảm hơn. Nếu bạn không che chắn bằng khẩu trang hoặc khăn choàng khi ra ngoài, tình trạng nẻ mặt sẽ trở nên nghiêm trọng hơn.
4. Thói quen rửa mặt sai cách
Nhiều người có thói quen rửa mặt bằng nước quá nóng để cảm thấy dễ chịu trong mùa lạnh. Tuy nhiên, nước nóng lại làm mất đi lớp dầu tự nhiên trên da. Bên cạnh đó, việc dùng sữa rửa mặt có độ tẩy mạnh cũng khiến da mất đi độ ẩm cần thiết. Kết quả là da trở nên khô, dễ bong tróc và nứt nẻ hơn.
5. Chế độ ăn uống thiếu dưỡng chất
Da cần các dưỡng chất như vitamin A, E, C và omega-3 để duy trì độ ẩm và sự đàn hồi. Khi chế độ ăn uống thiếu các thành phần này, da sẽ yếu hơn và dễ bị khô nẻ trước tác động của thời tiết lạnh. Đây là nguyên nhân bên trong khiến tình trạng nẻ mặt mùa đông kéo dài và khó cải thiện nếu không bổ sung dinh dưỡng hợp lý.
6. Ngồi lâu trong phòng có máy sưởi hoặc điều hòa
Máy sưởi và điều hòa thường làm không khí trong phòng khô hơn. Không khí khô khiến da mất nước nhanh, đặc biệt là vùng da mặt vốn nhạy cảm. Nếu bạn ngồi lâu trong phòng kín mà không bổ sung độ ẩm bằng cách uống nước hoặc dùng máy tạo ẩm, da sẽ dễ bị khô và nứt nẻ.
II- Cách hết nẻ mặt mùa đông: Giải pháp cấp tốc cho da đã bị tổn thương
Khi da mặt đã xuất hiện tình trạng nẻ nặng, bong tróc và đau rát, bạn cần áp dụng ngay những biện pháp chăm sóc khẩn cấp để làm dịu và phục hồi. Mục tiêu chính là giúp da giảm khó chịu, bổ sung độ ẩm và tái tạo lại lớp bảo vệ tự nhiên vốn đã bị phá vỡ.
1. Làm dịu ngay lập tức với quy tắc “Làm sạch – Đắp – Khóa ẩm”
Đây là quy trình cấp cứu da nẻ, giúp da được cấp nước và ngăn chặn tình trạng mất nước thêm:
- Làm sạch nhẹ nhàng: Không nên dùng sữa rửa mặt có tính tẩy mạnh vì sẽ khiến da khô hơn. Thay vào đó, bạn có thể dùng nước muối sinh lý ấm để vỗ nhẹ lên mặt hoặc dùng khăn bông mềm thấm nước ấm để lau, tránh chà xát mạnh.
- Đắp và bổ sung độ ẩm: Sử dụng mặt nạ giấy có chứa thành phần cấp nước và làm dịu như Hyaluronic Acid hoặc Vitamin B5. Đắp khoảng 10–15 phút để da được bổ sung độ ẩm sâu.
- Khóa ẩm: Đây là bước quan trọng nhất. Sau khi đắp mặt nạ, khi da vẫn còn hơi ẩm, hãy thoa một lớp dày sản phẩm khóa ẩm gốc dầu lên vùng da nẻ nặng. Lớp này sẽ tạo hàng rào ngăn nước bay hơi, giúp da có thời gian tự phục hồi bên dưới.
2. Tái tạo hàng rào bảo vệ da
Để khắc phục lâu dài, bạn cần bổ sung những thành phần giúp xây dựng lại lớp bảo vệ da:
- Bộ ba lipid quan trọng: Các sản phẩm dưỡng ẩm chứa Ceramides, Cholesterol và Axit béo sẽ giúp “vá lại” những khoảng trống trên da, giảm tình trạng nứt nẻ và tăng khả năng giữ nước.
- Hoạt chất làm dịu: Kem dưỡng có chứa Niacinamide (Vitamin B3) ở nồng độ thấp (2–5%) giúp giảm đỏ, giảm kích ứng và hỗ trợ phục hồi lớp bảo vệ da.
3. Tạm ngưng các hoạt chất dễ gây khô da
Trong giai đoạn da đang bị tổn thương, bạn nên tạm dừng các sản phẩm có tính mạnh như Retinoids, AHA/BHA hoặc Vitamin C nồng độ cao. Những hoạt chất này có thể khiến da khô và kích ứng nhiều hơn. Thay vào đó, hãy giữ quy trình chăm sóc da đơn giản, chỉ tập trung vào làm sạch nhẹ nhàng và dưỡng ẩm chuyên sâu cho đến khi da phục hồi.
III- Nẻ mặt mùa đông bôi gì? Lựa chọn sản phẩm dưỡng ẩm phù hợp
Việc chọn đúng sản phẩm chăm sóc da là yếu tố quan trọng giúp bạn khắc phục tình trạng nẻ mặt mùa đông. Khi da bị khô nẻ, nó cần sự kết hợp của ba nhóm thành phần: giữ ẩm, làm mềm và khóa ẩm. Hiểu rõ vai trò của từng nhóm sẽ giúp bạn biết nên bôi gì để da phục hồi nhanh hơn.
1. Ba nhóm thành phần cần thiết cho da nẻ
- Chất giữ ẩm (Humectants): Đây là nhóm có khả năng hút và giữ nước, giúp da luôn có độ ẩm cần thiết. Những thành phần phổ biến là Hyaluronic Acid, Glycerin, Panthenol (Vitamin B5).
- Chất làm mềm (Emollients): Nhóm này gồm các loại dầu và lipid lỏng, có tác dụng lấp đầy khoảng trống giữa các tế bào da bị bong tróc, giúp da mềm mại và mịn màng hơn. Ví dụ: Shea Butter, dầu hạt Jojoba, Squalane.
- Chất khóa ẩm (Occlusives): Đây là nhóm quan trọng nhất khi da bị nẻ nặng. Chúng tạo lớp màng trên bề mặt da, ngăn nước bay hơi. Một số thành phần thường gặp là Vaseline, dầu khoáng, Dimethicone, Lanolin, sáp ong.
Lời khuyên: Nếu da bạn đang nẻ nặng, hãy ưu tiên sản phẩm có nhiều chất khóa ẩm, thường có dạng sáp hoặc kem đặc.
2. Kem dưỡng và sáp dưỡng: khi nào nên dùng?
Nhiều người thường băn khoăn không biết nên chọn kem dưỡng hay sáp dưỡng khi da bị nẻ. Thực tế, mỗi loại có công dụng riêng:
- Kem dưỡng (Cream): Đây là sự kết hợp giữa nước và dầu, có kết cấu đặc hơn lotion nhưng vẫn dễ thấm. Kem dưỡng phù hợp cho da khô hoặc nẻ nhẹ, có thể dùng hàng ngày.
- Sáp dưỡng (Ointment): Loại này chứa nhiều dầu và chất khóa ẩm, thường chiếm hơn 80% thành phần. Sáp dưỡng gần như không có nước, vì vậy khả năng giữ ẩm rất cao. Đây là lựa chọn lý tưởng cho vùng da nẻ nặng, bong tróc hoặc rát đỏ.
3. Lựa chọn sữa rửa mặt phù hợp
Sữa rửa mặt cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ da, nhưng thường bị bỏ qua. Nếu chọn sai loại, da sẽ càng khô và dễ nẻ hơn.
- Tiêu chí nên chọn: Sữa rửa mặt có độ pH trung tính (khoảng 5.5), ưu tiên dạng kem hoặc dạng sữa vì chúng dịu nhẹ và ít gây khô da.
- Thành phần nên tránh: Trong giai đoạn da đang nẻ, bạn không nên dùng sữa rửa mặt có chứa các hoạt chất làm sạch sâu hoặc tẩy tế bào chết mạnh như Salicylic Acid hay Benzoyl Peroxide. Những thành phần này dễ gây kích ứng và làm da mất thêm độ ẩm.
IV- Cách chống nẻ mặt mùa đông: Phòng ngừa là yếu tố quyết định
Phòng ngừa là cách hiệu quả nhất để tránh tình trạng da mặt bị nẻ khi trời lạnh. Nếu bạn duy trì thói quen chăm sóc da đúng ngay từ đầu mùa, da sẽ khỏe mạnh hơn và ít bị khô nẻ.
1. Điều chỉnh thói quen rửa mặt và tắm
Giảm nhiệt độ nước: Nước quá nóng dễ làm mất lớp dầu tự nhiên trên da, khiến da khô và dễ bong tróc. Vì vậy, bạn chỉ nên rửa mặt và tắm bằng nước ấm vừa phải, tránh dùng nước quá nóng để da không bị mất đi lớp bảo vệ.
Quy tắc 3 phút: Sau khi tiếp xúc với nước, da sẽ mất độ ẩm rất nhanh, đặc biệt trong vòng 3 phút đầu. Do đó, bạn nên thoa kem dưỡng ẩm ngay sau khi rửa mặt hoặc tắm, khi da vẫn còn hơi ẩm. Lúc này, kem dưỡng sẽ giúp giữ lại độ ẩm trên da, khiến da mềm mại và hạn chế khô nẻ.
2. Bảo vệ da khỏi gió lạnh và tác động bên ngoài
- Thời tiết lạnh và gió mạnh có thể khiến da mất đi lớp bảo vệ tự nhiên, làm da khô và dễ nứt nẻ hơn. Vì vậy, bạn cần chú ý bảo vệ da khi ra ngoài:
- Che chắn cẩn thận: Khi đi ngoài trời lạnh hoặc có gió to, hãy dùng khăn choàng, mũ hoặc khẩu trang bằng vải mềm như cotton hoặc lụa để che mặt. Tránh dùng vải thô ráp vì dễ gây ma sát, khiến da bị tổn thương nhiều hơn.
- Hạn chế chạm tay lên mặt: Việc chạm, cào hoặc chà xát da mặt không chỉ làm da thêm tổn thương mà còn có thể mang vi khuẩn lên da, khiến tình trạng nẻ nặng hơn.
- Đừng quên kem chống nắng: Dù là mùa đông, ánh nắng vẫn có tia UV gây hại cho da. Bạn nên dùng kem chống nắng dịu nhẹ, ít gây kích ứng để bảo vệ da khỏi tác động này.
3. Kiểm soát môi trường sống
Không khí và nhiệt độ trong phòng ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng da, vì vậy việc điều chỉnh môi trường sống là cách chống nẻ mặt mùa đông từ gốc rễ.
Dùng máy tạo độ ẩm: Trong phòng ngủ hoặc nơi làm việc, bạn có thể đặt máy tạo độ ẩm để giữ không khí ở mức dễ chịu. Khi độ ẩm được duy trì trên 40%, da sẽ ít bị mất nước hơn và tình trạng khô nẻ sẽ giảm đi rõ rệt.
Giữ nhiệt độ phòng ổn định: Nếu bạn sử dụng máy sưởi, hãy tránh ngồi quá gần nguồn nhiệt vì hơi nóng trực tiếp dễ làm da khô nhanh. Thay vào đó, hãy tăng nhiệt độ phòng từ từ để da có thời gian thích nghi, hạn chế sự thay đổi đột ngột khiến da bị khô và nứt nẻ.
V- 4 sai lầm phổ biến khi chăm sóc da nẻ cần tránh
Để việc chăm sóc da nẻ mùa đông đạt hiệu quả, bạn không chỉ cần áp dụng đúng cách mà còn phải tránh những thói quen sai lầm dưới đây. Đây cũng là cách hết nẻ mặt mùa đông giúp da mềm mịn, khỏe mạnh và phục hồi nhanh hơn.
1. Tẩy da chết quá thường xuyên
Khi da bị nẻ, nhiều người thấy da bong tróc và nghĩ rằng cần tẩy tế bào chết để loại bỏ lớp da khô. Tuy nhiên, việc tẩy da chết quá nhiều, dù bằng sản phẩm vật lý hay hóa học, sẽ làm da mỏng đi và mất lớp bảo vệ tự nhiên. Điều này khiến tình trạng nẻ trở nên nặng hơn. Trong giai đoạn da đang khô nẻ, điều quan trọng là phục hồi và dưỡng ẩm, không phải kích thích thêm.
2. Chỉ dùng dưỡng ẩm gốc nước
Các sản phẩm dưỡng ẩm dạng gel hoặc lotion thường có kết cấu mỏng, chứa nhiều nước và chất hút ẩm. Chúng có thể mang lại cảm giác cấp nước tức thời, nhưng trong môi trường khô lạnh, chúng không đủ khả năng giữ nước lâu dài. Nếu chỉ dùng dưỡng ẩm gốc nước, da sẽ nhanh chóng mất nước trở lại. Với da nẻ, bạn cần thêm sản phẩm có thành phần khóa ẩm để tạo lớp màng giữ nước trên da.
3. Bỏ qua việc uống nước và dinh dưỡng
Một làn da khỏe mạnh không chỉ phụ thuộc vào sản phẩm bôi ngoài mà còn bắt nguồn từ bên trong cơ thể. Nếu bạn không uống đủ nước mỗi ngày, da sẽ thiếu độ ẩm và dễ khô nẻ hơn. Ngoài ra, việc bổ sung thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, quả óc chó hay hạt lanh sẽ giúp tăng độ đàn hồi và khả năng tự bảo vệ của da.
4. Chà xát da quá mạnh
Thói quen chà xát mạnh khi rửa mặt, tẩy trang hoặc lau bằng khăn tắm có thể gây tổn thương nhỏ trên da, khiến da yếu và dễ nẻ hơn. Thay vì chà xát, bạn nên dùng đầu ngón tay mát xa nhẹ nhàng khi rửa mặt và dùng khăn bông mềm vỗ nhẹ để thấm khô. Cách này vừa làm sạch vừa giữ cho da không bị tổn thương thêm.
Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về cách hết nẻ mặt mùa đông bằng những biện pháp khoa học. Nếu bạn vẫn còn băn khoăn nẻ mặt mùa đông bôi gì trong từng trường hợp cụ thể, đừng ngần ngại liên hệ để được Daibaccare hỗ trợ thêm nhé!
