Mang thai là thời điểm mẹ bầu dễ gặp phải các vấn đề viêm nhiễm phụ khoa. Do vậy, nhiều chị em lo lắng rằng bị viêm nhiễm khi mang bầu có thể ảnh hưởng đến thai nhi hoặc gây biến chứng trong thai kỳ.
Vậy thực tế, tình trạng này có nguy hiểm không? Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ bầu hiểu rõ nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng cũng như cách phòng ngừa hiệu quả.
Vì sao phụ nữ dễ bị viêm nhiễm khi mang bầu
Phụ nữ dễ bị viêm nhiễm khi mang bầu chủ yếu do sự thay đổi nội tiết tố (estrogen và progesterone tăng cao) làm thay đổi môi trường pH âm đạo, suy giảm hệ miễn dịch tự nhiên.
Ngoài ra, sự chèn ép của thai nhi cũng là lý do khiến vùng kín luôn ẩm ướt, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
Dưới đây là các yếu tố khiến mẹ bầu dễ mắc viêm nhiễm hơn.
Rối loạn nội tiết và pH âm đạo
Nồng độ hormone tăng cao làm tăng lượng glycogen trong âm đạo. Điều này kích thích vi khuẩn có lợi sản sinh nhiều axit lactic, làm giảm độ pH tự nhiên và vô tình tạo môi trường lý tưởng cho nấm men, vi khuẩn có hại bùng phát.
Hệ miễn dịch suy giảm
Thời điểm mang bầu, phụ nữ thường có sức đề kháng yếu hơn bình thường để bảo vệ thai nhi (tránh việc cơ thể đào thải thai nhi), dẫn đến khả năng chống lại các tác nhân gây viêm kém hơn.
Tăng tiết dịch âm đạo (Khí hư)
Tử cung lớn dần chèn ép lên vùng chậu và lượng máu cung cấp cho vùng kín tăng cao khiến dịch tiết ra nhiều hơn. Sự ẩm ướt liên tục này là môi trường hoàn hảo cho vi khuẩn sinh sôi.
Vệ sinh vùng kín chưa đúng cách
Sự bất tiện về cơ thể có thể khiến mẹ bầu khó vệ sinh kỹ lưỡng, lạm dụng dung dịch vệ sinh, mặc đồ lót chưa phù hợp… đều có thể làm mất cân bằng pH âm đạo.
Chế độ ăn uống và sinh hoạt thay đổi
Ăn nhiều đồ ngọt, chất béo xấu, lười vận động, căng thẳng kéo dài… cũng làm tăng nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa khi mang thai.
Bị viêm nhiễm khi mang bầu – Các loại thường gặp.
Trong số các bệnh phụ khoa và tiết niệu, có 3 loại viêm nhiễm thường gặp nhất chiếm đến hơn 80% các ca mắc ở mẹ bầu bao gồm: Viêm do nấm Candida, viêm do tạp khuẩn (BV), và nhiễm trùng đường tiết niệu.
Dưới đây là chi tiết về tần suất xuất hiện và lý do tại sao 3 loại này lại “yêu thích” cơ thể mẹ bầu đến vậy:
Viêm âm đạo do nấm Candida – Phổ biến nhất
- Tần suất: Chiếm khoảng 25% – 30% tổng số mẹ bầu.
- Nguyên nhân: Khi mang thai, lượng hormone Estrogen tăng vọt làm tăng lượng Glycogen (một loại đường) ở niêm mạc âm đạo. Nấm Candida vốn ký sinh sẵn trong cơ thể sẽ ăn lượng đường này để sinh sôi bùng phát.
- Biểu hiện: Khí hư đặc cứng như bã đậu hoặc sữa chua, ngứa ngáy dữ dội kèm bỏng rát.
Viêm âm đạo do tạp khuẩn (Bacterial Vaginosis – BV)
- Tần suất: Chiếm khoảng 10% – 20% các thai kỳ.
- Nguyên nhân: Môi trường pH âm đạo của mẹ bầu bị xáo trộn do nội tiết tố, làm sụt giảm nghiêm trọng lượng lợi khuẩn Lactobacillus. Mất đi màng bảo vệ, lúc này các vi khuẩn kỵ khí có hại “chớp thời cơ” nhân lên nhanh chóng.
- Biểu hiện: Mẹ bầu có thể dễ dàng nhận thấy Khí hư loãng màu trắng xám. Có mùi hôi tanh như cá ươn (rõ hơn sau khi tắm hoặc quan hệ).
Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI)
- Tần suất: Xuất hiện ở khoảng 5% – 10% phụ nữ mang thai, thường gặp nhất vào 3 tháng giữa và 3 tháng cuối.
- Nguyên nhân: Hormone Progesterone làm giãn cơ trơn, khiến niệu quản co bóp chậm lại. Đồng thời, tử cung ngày càng to ra sẽ đè ép trực tiếp vào bàng quang, làm nước tiểu bị ứ đọng, không thoát hết ra ngoài, tạo điều kiện cho vi khuẩn E. coli phát triển ngược dòng.
- Biểu hiện: Tiểu buốt, tiểu rắt, mót tiểu liên tục nhưng ra rất ít, nước tiểu đục hoặc có mùi khai nồng.
Bị viêm nhiễm khi mang bầu có ảnh hưởng gì không
Bị viêm nhiễm khi mang bầu CÓ ảnh hưởng đến cả sức khỏe của mẹ lẫn sự phát triển của thai nhi nếu không được điều trị kịp thời. Vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng từ vùng kín có thể lội ngược dòng vào tử cung, làm suy yếu màng ối và ảnh hưởng trực tiếp vào em bé.
Ảnh hưởng đối với thai nhi
- Tăng nguy cơ sảy thai và sinh non: Viêm nhiễm (đặc biệt là viêm do tạp khuẩn BV) kích thích sản sinh prostaglandin – một hoạt chất gây co thắt tử cung. Đồng thời vi khuẩn làm mòn và viêm màng ối, dễ gây rỉ ối, ối vỡ sớm, sảy thai hoặc sinh non.
- Thai nhi chậm phát triển, suy dinh dưỡng: Tình trạng viêm nhiễm kéo dài làm giảm hiệu quả trao đổi dưỡng chất qua nhau thai, khiến em bé sinh ra bị nhẹ cân, suy dinh dưỡng bào thai.
- Nhiễm trùng sơ sinh khi sinh thường: Khi chuyển dạ qua ngả âm đạo, em bé sẽ tiếp xúc trực tiếp với mầm bệnh.
- Nhiễm nấm Candida: Trẻ dễ bị tưa lưỡi (nấm miệng), viêm da, hăm tã nặng.
- Nhiễm vi khuẩn/trùng roi: Bé có nguy cơ bị viêm kết mạc mắt, viêm phổi, hoặc nhiễm trùng máu sơ sinh vô cùng nguy hiểm.
Ảnh hưởng đối với sức khỏe của mẹ bầu
- Gây viêm nhiễm ngược dòng: Vi khuẩn từ âm đạo có thể di chuyển ngược lên gây viêm cổ tử cung, viêm màng ối. Nếu bị nhiễm trùng đường tiết niệu không chữa trị, vi khuẩn lội ngược lên thận gây viêm bể thận cấp, khiến mẹ bầu sốt cao, rét run và suy nhược cơ thể.
- Tăng rủi ro băng huyết và nhiễm trùng hậu sản: Hệ miễn dịch vùng chậu bị tổn thương do viêm làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tử cung sau sinh, khiến vết mổ hoặc vết rạch tầng sinh môn lâu lành, dễ mưng mủ.
- Suy giảm chất lượng sống và tâm lý: Cảm giác ngứa ngáy dữ dội, đau rát khi đi tiểu, mùi hôi khó chịu khiến mẹ bầu luôn lo lắng, mất ngủ, căng thẳng kéo dài, ảnh hưởng gián tiếp đến thai nhi.
Bị viêm nhiễm khi mang bầu – các tip chăm sóc mẹ nên lưu ý
Đi khám chuyên khoa Sản phụ khoa sớm
Bác sĩ sẽ tiến hành soi tươi dịch âm đạo để tìm chính xác nguyên nhân (nấm, tạp khuẩn hay trùng roi). Từ đó, bạn sẽ được kê các loại thuốc đặt tại chỗ hoặc kem bôi có hoạt chất an toàn cho bà bầu (ví dụ như nhóm thuốc không hấp thu vào máu để tránh ảnh hưởng đến bé).
KHÔNG tự mua thuốc đặt
Rất nhiều loại thuốc đặt âm đạo chứa kháng sinh hoặc kháng nấm chống chỉ định cho 3 tháng đầu hoặc toàn bộ thai kỳ vì nguy cơ gây dị tật thai nhi
Giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ
Chỉ rửa nhẹ nhàng bên ngoài bằng nước ấm hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ được bác sĩ khuyên dùng. Giữ vùng kín luôn khô ráo và giặt và thay quần lót thường xuyên, đồng thời nên chọn loại quần lót cotton thoáng khí.
Điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt
Mẹ bầu nên hạn chế đồ ngọt, đồ cay và nhiều dầu mỡ. Uống đủ nước mỗi ngày. Bổ sung thêm rau xanh và sữa chua vào trong chế độ ăn uống.
Vận động nhẹ nhàng và nghỉ ngơi hợp lý để giảm thiểu tình trạng stress.
Các dấu hiệu mẹ bầu nên đi khám ngay
Mẹ bầu nên đi khám sớm nếu xuất hiện các biểu hiện sau:
- Khí hư đổi màu bất thường
- Vùng kín có mùi hôi khó chịu
- Ngứa rát kéo dài
- Tiểu buốt hoặc đau khi tiểu
- Đau bụng dưới
- Ra máu bất thường
Việc tự mua thuốc hoặc chăm sóc tại nhà không đúng cách có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe mẹ bầu và thai nhi. Do vậy, mẹ nên đi thăm khám bác sĩ ngay nếu có các dấu hiệu bất thường như trên.
Bị viêm nhiễm khi mang bầu là tình trạng khá phổ biến, tuy nhiên nếu được phát hiện và chăm sóc đúng cách, thì hoàn toàn có thể kiểm soát tốt mà không gây ảnh hưởng đến thai kỳ.
Nếu bạn đang gặp các dấu hiệu viêm nhiễm hoặc cần được tư vấn thêm, hãy liên hệ bác sĩ chuyên khoa để được hỗ trợ kịp thời và an toàn nhất.
