Rôm sảy là tình trạng da khá phổ biến trong thời tiết nóng ẩm, đặc biệt ở trẻ nhỏ và những người dễ đổ nhiều mồ hôi, nhưng liệu rôm sảy có lây không. Bởi khi thấy các nốt li ti xuất hiện trên da, có mủ nước, nhiều người lo lắng rôm sảy có thể lây từ người này sang người khác. Đáp án là gì? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Rôm sảy là gì?
Rôm sảy (tên tiếng Anh Heat rash, prickly heat hoặc miliaria) là tình trạng xảy ra khi các ống dẫn mồ hôi bị tắc nghẽn, khiến mồ hôi bị giữ lại dưới da thay vì thoát ra ngoài bề mặt da.
Theo Mayo Clinic – hệ thống y tế học thuật và trung tâm y tế phi lợi nhuận hàng đầu thế giới của Mỹ cho biết, rôm sảy xảy ra khi mồ hôi bị giữ lại trong da, thường xuất hiện khi thời tiết nóng ẩm hoặc khi cơ thể tiết nhiều mồ hôi kéo dài mà không được làm sạch đúng cách.
Các biểu hiện thường gặp của rôm sảy bao gồm:
- Nổi các nốt nhỏ li ti trên da
- Có thể xuất hiện mụn nước nhỏ
- Cảm giác châm chích hoặc hơi ngứa
- Thường gặp ở cổ, lưng, ngực hoặc vùng nếp gấp da
Rôm sảy có lây không?
Rôm sảy không lây, cũng không truyền nhiễm từ người này sang người khác qua tiếp xúc da, dùng chung đồ vật hay sinh hoạt cùng người bị rôm sảy.
Theo Cleveland Clinic, heat rash (rôm sảy) là phản ứng của da khi tuyến mồ hôi bị bít tắc và không được xem là bệnh lý lây nhiễm.
Bởi vì nguyên nhân dẫn đến rôm sảy là tình trạng mồ hôi bị giữ lại dưới da do tắc nghẽn tuyến mồ hôi, chứ không liên quan đến virus, vi khuẩn hoặc nấm có khả năng lây từ người sang người.
Nhưng vẫn có nhiều người nghĩ rôm sảy có thể lây? Trong thực tế, rôm sảy thường xuất hiện thành từng cụm và dễ gặp ở trẻ nhỏ vào mùa nóng nên nhiều người dễ nhầm với các bệnh phát ban có khả năng lây như:
- Sởi
- Thủy đậu
- Tay chân miệng
- Viêm da do virus
Ngoài ra, khi nhiều trẻ cùng sinh hoạt trong môi trường nóng bức như nhà trẻ hoặc lớp học, tình trạng nổi rôm có thể xuất hiện ở nhiều người cùng lúc. Điều này dễ khiến phụ huynh hiểu nhầm rằng rôm sảy có khả năng lây lan.
Tuy nhiên, đây chủ yếu là do các trẻ cùng tiếp xúc với điều kiện thời tiết nóng ẩm hoặc môi trường bí bách, nhiệt độ cao giống nhau.
Rôm sảy có bị lây không và có tự hết không?
Trong nhiều trường hợp, rôm sảy có thể giảm dần sau vài ngày nếu da được giữ thông thoáng và cơ thể hạn chế đổ nhiều mồ hôi.
Theo Harvard Health Publishing (đơn vị xuất bản thông tin sức khỏe trực thuộc Harvard Medical School tại Hoa Kỳ), việc làm mát cơ thể và hạn chế nóng ẩm là một trong những yếu tố quan trọng giúp cải thiện tình trạng rôm sảy.
Rôm sảy khi nào nên đi khám
Mặc dù rôm sảy không phải bệnh lây nhiễm, người bệnh vẫn nên theo dõi nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường như:
- Sốt
- Ho
- Mệt mỏi
- Ban đỏ lan nhanh
- Mụn nước lớn hoặc có mủ
Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý phát ban khác – ví dụ như sởi, rubella… thay vì rôm sảy thông thường. Đặc biệt ở trẻ nhỏ, nếu chưa chắc chắn nguyên nhân gây nổi ban, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để được thăm khám, đánh giá tình trạng da và xử lý phù hợp.
Rôm sảy có thể xuất hiện ở những ai?
Rôm sảy có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến hơn ở trẻ nhỏ và người sinh sống trong vùng nhiệt đới nóng ẩm.
Theo National Institutes of Health (NIH – cơ quan nghiên cứu y sinh và sức khỏe cộng đồng trực thuộc Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ) trẻ nhỏ là nhóm dễ gặp rôm sảy hơn do tuyến mồ hôi chưa phát triển hoàn thiện.
Cụ thể, những đối tượng dưới đây có nguy cơ cao bị rôm sảy hơn:
- Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Tuyến mồ hôi của trẻ chưa phát triển hoàn thiện nên mồ hôi dễ bị giữ lại dưới da hơn người lớn. Ngoài ra, không ít cha mẹ sợ con lạnh nên thường ủ ấm, quấn nhiều lớp tã cho trẻ khiến da khó thoát nhiệt trong thời tiết nóng ẩm.
- Người thường xuyên hoạt động ngoài trời: Những người làm việc hoặc vận động trong môi trường nắng nóng thường tiết nhiều mồ hôi liên tục. Khi da bị nóng và ẩm kéo dài, nguy cơ tắc nghẽn tuyến mồ hôi cũng tăng lên.
- Người đổ nhiều mồ hôi: Một số người có cơ địa tăng tiết mồ hôi nên da thường xuyên trong trạng thái ẩm nóng, đặc biệt ở vùng cổ, lưng, ngực hoặc nếp gấp da. Điều này có thể khiến các nốt rôm dễ xuất hiện hơn trong thời tiết oi bức.
- Người phải nằm lâu trong môi trường nóng bí: Những người nằm lâu một chỗ hoặc ít vận động có thể dễ bị tích tụ nhiệt và mồ hôi ở vùng lưng, cổ hoặc các vùng tỳ đè. Nếu không gian sinh hoạt thiếu thông thoáng, da sẽ dễ bí bách và tăng nguy cơ nổi rôm sảy.
Cách hạn chế rôm sảy trong thời tiết nóng ẩm
Thời tiết nóng ẩm khiến cơ thể tiết nhiều mồ hôi hơn bình thường. Nếu mồ hôi bị giữ lại dưới da trong thời gian dài, da sẽ dễ xuất hiện các nốt rôm li ti, đặc biệt ở vùng cổ, lưng, ngực hoặc các nếp gấp da. Vì vậy, việc giữ da thông thoáng và hạn chế bí nhiệt là một trong những yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ nổi rôm sảy.
Giữ cơ thể và không gian sống thông thoáng
Nhiệt độ môi trường quá cao hoặc không gian bí bách có thể khiến da liên tục trong trạng thái nóng và ẩm. Để hạn chế điều này, nên ưu tiên giữ phòng ở thông thoáng, sử dụng quạt hoặc điều hòa ở mức nhiệt phù hợp để cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn.
Ưu tiên quần áo rộng rãi, thấm hút tốt
Quần áo quá dày hoặc khó thoát nhiệt có thể khiến mồ hôi tích tụ trên da lâu hơn. Trong thời tiết nóng ẩm, nên chọn trang phục rộng rãi, chất liệu mềm và thấm hút tốt để hỗ trợ da thông thoáng hơn.
Đối với trẻ nhỏ, không nên mặc quá nhiều lớp quần áo hoặc ủ kín khi ngủ vì có thể làm tăng nhiệt độ cơ thể và khiến da tiết nhiều mồ hôi hơn.
Làm sạch da nhẹ nhàng, đúng cách
Trong thời tiết nóng ẩm, việc tắm rửa đúng cách có thể giúp làm sạch mồ hôi, bụi bẩn và hạn chế cảm giác bí bách trên da. Nên ưu tiên tắm bằng nước mát hoặc nước ấm nhẹ để cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn sau khi hoạt động hoặc đổ nhiều mồ hôi.
Ngoài ra, nhiều gia đình cũng có thói quen sử dụng các loại lá tắm quen thuộc như lá khế, lá chè xanh hoặc mướp đắng trong quá trình chăm sóc da khi thời tiết nóng bức. Tuy nhiên, nên lưu ý làm sạch nguyên liệu trước khi sử dụng và tránh chà xát mạnh lên da, đặc biệt với làn da nhạy cảm của trẻ nhỏ.
Ngoài ra, có thể lựa chọn các sản phẩm sữa tắm dịu nhẹ với khả năng hỗ trợ làm sạch da, cấp ẩm nhẹ nhàng và tăng cường hàng rào bảo vệ da. Cùng với đó, trong giai đoạn da dễ nổi rôm sảy, nên ưu tiên sản phẩm có kết cấu nhẹ, phù hợp với làn da và hạn chế các thành phần dễ gây cảm giác bí da trong thời tiết nóng ẩm.
Hạn chế sử dụng các sản phẩm gây bí da
Các sản phẩm gây bí da là những sản phẩm có kết cấu quá dày, khó thấm hoặc tạo cảm giác nặng trên bề mặt da, khiến mồ hôi và dầu thừa khó thoát ra ngoài.
Trong thời tiết nóng ẩm, việc sử dụng các sản phẩm này quá nhiều có thể làm da dễ bí bách hơn, tăng nguy cơ khiến da nổi rôm sảy.
Một số sản phẩm dễ tạo cảm giác bí da thường gồm:
- Kem dưỡng có kết cấu quá đặc hoặc nhiều dầu
- Các loại ointment/sáp dưỡng tạo lớp màng dày trên da
- Phấn rôm sử dụng quá nhiều khiến da và lỗ chân lông dễ bị bít
- Sản phẩm chứa nhiều silicone hoặc dầu khoáng ở nồng độ cao
- Kem chống nắng quá dày, khó làm sạch trong thời tiết nóng ẩm
- Các sản phẩm bôi nhiều lớp liên tục lên da khi da đang đổ nhiều mồ hôi
Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào có kết cấu đặc cũng hoàn toàn không phù hợp. Điều quan trọng là lựa chọn sản phẩm phù hợp với tình trạng da, thời tiết và mức độ tiết mồ hôi của cơ thể.
Theo dõi tình trạng da
Thông thường, rôm sảy có thể giảm dần khi da được giữ thông thoáng đúng cách. Tuy nhiên, nếu các nốt rôm kéo dài nhiều ngày, xuất hiện đỏ da, mụn mủ hoặc cảm giác khó chịu tăng lên, nên đi khám để được hướng dẫn chăm sóc phù hợp hơn với tình trạng da thực tế.
Rôm sảy là tình trạng da liên quan đến tắc nghẽn tuyến mồ hôi và không phải bệnh truyền nhiễm nên không lây từ người sang người, vậy nên với câu hỏi rôm sảy có lây không thì đáp án là không. Đừng quên theo dõi Daibaccare để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về chăm sóc da và sức khỏe trong thời tiết nóng ẩm nhé!
