Rau sam tắm cho trẻ sơ sinh là một trong những mẹo chăm sóc da dân gian cho trẻ nhỏ được nhiều gia đình truyền miệng. Tuy nhiên, phương pháp này có thực sự an toàn cho trẻ? Hiệu quả chăm sóc da có tốt? Cùng theo dõi bài viết dưới đây để có câu trẻ lời nhé!
Sơ lược về rau sam tắm cho trẻ sơ sinh
Rau sam (tên khoa học là Portulaca oleracea) còn được gọi là mã xỉ hiện, mã xỉ thái hoặc trường thọ thái. Đây là loại cây thân thảo mọng nước, thường mọc bò sát mặt đất ở những nơi có độ ẩm như bờ ruộng, bãi đất trống hoặc ven sông, suối.
Trong rau sam có chứa 6,49% hydrat cacbon, 0,5% chất béo, 1,8% chất protein, 2,23% tro. Ngoài ra còn có thêm vitamin C, vitamin A, Vitamin B, canxi, sắt, caroten, vitamin C, gluxit, muối kali. Cùng với muối kali oxalat, axit làm thông tiêu cho nên rau sam có tác dụng giải độc. Vì vậy, rau sam từ lâu đã được xem như một vị thuốc có tác dụng tuyệt với sức khỏe con người.
Nước rau sam thường được truyền miệng dùng để tắm hoặc rửa ngoài da để giúp da sạch và dễ chịu hơn. Vì vậy, nhiều cha mẹ lựa chọn rau sam tắm cho trẻ sơ sinh, với mong muốn da sạch và dễ chịu hơn. Đặc biệt khi bé bị rôm sảy, mề đay, chàm sữa hay các bệnh ngoài da ở trẻ sơ sinh.
Tuy nhiên, ba mẹ cũng cần hiểu rằng đây chủ yếu là kinh nghiệm dân gian. Hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng để khẳng định nước rau sam có thể điều trị rôm sảy, mề đay, chàm sữa hay các bệnh ngoài da ở trẻ sơ sinh.
Rau sam tắm cho trẻ sơ sinh có tác dụng gì?
Một số nghiên cứu về rau sam cho thấy cây có chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học và có công dụng hỗ trợ kháng viêm, kháng khuẩn. Nhưng phần lớn nghiên cứu được thực hiện trên chiết xuất rau sam, trong phòng thí nghiệm, trên động vật hoặc ở người trưởng thành. Do vậy, khi dùng nước rau sam để tắm cho trẻ sơ sinh sẽ không đạt được tác dụng điều trị tương tự.
Do đó, rau sam chỉ thường được xét theo góc độ hỗ trợ chăm sóc da cho trẻ sơ sinh chứ không có tác dụng “điều trị” một số bệnh ngoài da. Dưới đây là công dụng của rau sau khi tắm cho trẻ sơ sinh:
Giúp làm sạch da
Khi được sử dụng đúng cách, nước rau sam có thể được dùng như một loại nước tắm theo kinh nghiệm dân gian. Rau sam có thể giúp làm sạch mồ hôi, bụi bẩn và các chất bám trên da trong quá trình tắm cho trẻ.
Hỗ trợ làm dịu da khi bé bị rôm sảy, mẩn đỏ
Rau sam thường được dùng trong dân gian với mục đích làm dịu những vùng da có cảm giác nóng rát, khó chịu. Khi tắm, nước ấm và việc làm sạch da nhẹ nhàng bằng lá sam sẽ giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn. Tuy nhiên, ba mẹ không nên hiểu rằng nước rau sam có thể chữa rôm sảy hoặc mề đay. Với trẻ sơ sinh, nếu tình trạng da kéo dài hoặc tổn thương nhiều, cha mẹ nên tìm nguyên nhân thay vì chỉ dựa vào nước tắm.
Giúp da bé cảm thấy dễ chịu hơn khi bị kích ứng nhẹ
Trong trường hợp da bé chỉ hơi đỏ, nổi rôm hoặc khó chịu do nóng, việc tắm bằng nước có nhiệt độ phù hợp và giữ da sạch, khô thoáng có thể giúp bé dễ chịu hơn. Nếu ba mẹ sử dụng nước rau sam, ba mẹ nên xem đây là một biện pháp chăm sóc bổ sung chứ không thể thay thế việc chăm sóc da cơ bản.
Vậy, có nên tắm rau sam cho trẻ sơ sinh không?
Cha mẹ không nhất thiết phải dùng rau sam để tắm cho trẻ sơ sinh. Nếu bé có làn da bình thường, nước sạch với nhiệt độ phù hợp đã có thể đáp ứng nhu cầu vệ sinh cơ bản.
Da trẻ sơ sinh có hàng rào bảo vệ chưa trưởng thành hoàn toàn và nhạy cảm hơn da người lớn. Vì vậy, việc đưa thêm các loại lá hoặc nguyên liệu tự nhiên vào nước tắm không phải lúc nào cũng tốt cho da bé.
Ngoài ra, nước lá tự nấu có thể chứa tạp chất hoặc vi sinh vật nếu nguyên liệu không được làm sạch đúng cách. Với trẻ đang có vùng da trầy xước, viêm hoặc tổn thương, việc sử dụng nước lá không phù hợp còn có thể khiến da bị kích ứng thêm.
Vì vậy, nếu cha mẹ vẫn muốn tắm rau sam cho trẻ sơ sinh, nên thực hiện thận trọng và ngừng sử dụng ngay nếu da bé xuất hiện biểu hiện bất thường.
Cách tắm rau sam cho trẻ sơ sinh
Nếu ba mẹ muốn áp dụng phương pháp này, có thể tham khảo cách thực hiện dưới đây:
Bước 1: Chọn rau sam sạch
Ba mẹ nên chọn rau sam có nguồn gốc rõ ràng, không bị dập nát, úa hoặc có dấu hiệu nấm mốc. Không nên sử dụng rau được hái ở ven đường, khu vực có nguy cơ nhiễm thuốc bảo vệ thực vật hoặc nguồn nước ô nhiễm.
Bước 2: Rửa thật kỹ
Nhặt bỏ phần lá úa, đất cát và tạp chất. Rửa rau nhiều lần dưới vòi nước sạch để loại bỏ bụi bẩn bám trên bề mặt.
Đây là bước rất quan trọng vì nước dùng để tắm sẽ tiếp xúc trực tiếp với làn da nhạy cảm của trẻ.
Bước 3: Nấu nước rau sam
Cho rau sam đã làm sạch vào nồi, thêm lượng nước phù hợp rồi đun sôi. Sau khi nấu, lọc bỏ phần bã và để nước nguội đến nhiệt độ ấm vừa phải trước khi sử dụng.
Không nên dùng nước quá nóng vì da trẻ sơ sinh rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương do nhiệt.
Bước 4: Kiểm tra nhiệt độ nước
Trước khi tắm cho bé, cha mẹ nên kiểm tra nhiệt độ nước bằng nhiệt kế hoặc dùng khuỷu tay để cảm nhận. Nước cốt rau sam với nước đun sôi để nguội sao nên đạt nhiệt độ ấm vừa phải (khoảng 35 – 37°C) không nóng hoặc quá lạnh.
Bước 5: Tắm nhẹ nhàng cho bé
Ba mẹ dùng khăn mềm thấm nước rau sam lau nhẹ nhàng khắp người bé, chú ý các vùng da bị rôm sảy, nếp gấp (cổ, nách, bẹn). Nên tắm nhanh trong vòng 5 – 7 phút, tránh ngâm bé quá lâu gây nhiễm lạnh.
Tắm xong ba mẹ cần tráng lại bằng nước ấm sạch để loại bỏ lượng nhựa lá còn sót lại trên da. Tiếp đó cần lau khô người cho bé nhanh chóng bằng khăn bông mềm và mặc quần áo thoáng mát cho bé.
Những lưu ý khi tắm rau sam cho trẻ sơ sinh
Không tắm nước lá nếu da bé đang tổn thương
Nếu trẻ đang có vùng da trầy xước, chảy dịch, phồng rộp hoặc viêm đỏ nhiều, cha mẹ không nên tự ý dùng nước rau sam hay các loại nước lá khác.
Không dùng nước lá rau sam thay thế nước sạch
Tắm bằng nước lá không phải là bước bắt buộc trong quy trình vệ sinh da cho trẻ sơ sinh. Cha mẹ không cần duy trì thói quen này nếu bé không có nhu cầu đặc biệt.
Không cho thêm nhiều loại lá cùng lúc
Một số gia đình có thói quen kết hợp rau sam với nhiều loại lá khác khi nấu nước tắm. Cách này khiến cha mẹ khó xác định nguyên liệu nào gây kích ứng nếu da bé xuất hiện mẩn đỏ sau khi tắm. Với trẻ sơ sinh, càng đơn giản càng dễ theo dõi phản ứng của da.
Không tắm quá lâu
Trẻ sơ sinh không cần ngâm mình trong nước quá lâu. Cha mẹ chỉ nên tắm nhanh trong khoảng 5 phút. Sau khi tắm, cần lau khô người bé nhẹ nhàng và giữ ấm phù hợp.
Cách chăm sóc da trẻ sơ sinh đúng cách
Thay vì phụ thuộc vào nước lá, cha mẹ có thể tập trung vào những nguyên tắc chăm sóc da cơ bản:
- Tắm cho bé bằng nước ấm vừa phải, không quá nóng.
- Giữ phòng tắm đủ ấm và tránh để bé bị lạnh sau khi tắm.
- Không chà xát mạnh khi vệ sinh.
- Lau khô kỹ các nếp gấp trên cơ thể.
- Hạn chế sử dụng sản phẩm có hương liệu hoặc thành phần dễ gây kích ứng.
- Thay quần áo khi bé ra nhiều mồ hôi.
- Giữ vùng da dưới bỉm sạch và khô thoáng.
Đối với trẻ sơ sinh, việc chăm sóc da càng đơn giản càng dễ kiểm soát các yếu tố có thể gây kích ứng. Trong những tuần đầu ba mẹ chỉ nên sử dụng nước sạch và nếu cần sản phẩm làm sạch thì nên chọn loại dành riêng cho trẻ, dịu nhẹ, không chứa hương liệu mạnh.
Kết luận: Rau sam tắm cho trẻ sơ sinh là phương pháp chăm sóc da phổ biến được nhiều ba mẹ áp dụng. Tuy nhiên để đạt được hiệu quả chăm sóc da ba mẹ cần chọn nguyên liệu sạch và tắm đúng cách cho bé, không lạm dụng.
Khi trẻ xuất hiện mẩn đỏ kéo dài, tổn thương da, chảy dịch hoặc các biểu hiện bất thường khác, ba mẹ nên đưa bé đi khám để được xác định nguyên nhân, không nên tự ý dùng lá rau sam với mục đích điều trị.
