Hăm mông ở trẻ sơ sinh là tình trạng khá phổ biến, đặc biệt ở những bé thường xuyên mặc tã. Vùng da mông và quanh hậu môn của trẻ có thể trở nên đỏ, khô ráp, nổi sần hoặc đau rát khiến bé khó chịu, quấy khóc. Vậy nguyên nhân gây hăm mông là gì, dấu hiệu và cách chăm sóc ra sao. Cùng theo dõi bài viết dưới đây để có câu trả lời nhé!
Hăm mông ở trẻ sơ sinh là gì?
Hăm mông ở trẻ sơ sinh là tình trạng da ở vùng mông, bẹn, quanh hậu môn và những khu vực tiếp xúc với tã bị kích ứng, viêm đỏ. Tình trạng này còn được gọi là viêm da do tã lót.
Làn da của trẻ sơ sinh còn mỏng và hàng rào bảo vệ da chưa hoàn thiện nên dễ bị tác động bởi độ ẩm, ma sát, nước tiểu, phân và các sản phẩm vệ sinh.
Khi tã giữ ẩm trong thời gian dài, da bị bí và tiếp xúc nhiều với các chất kích thích, tình trạng hăm có thể xuất hiện hoặc trở nên rõ rệt hơn.
Vì sao trẻ sơ sinh bị hăm mông?
Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị hăm mông, trong đó việc mặc tã thường xuyên chỉ là một yếu tố. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:
Da tiếp xúc lâu với nước tiểu và phân
Nước tiểu và phân có thể làm thay đổi môi trường trên bề mặt da. Khi bé đi vệ sinh nhưng không được thay tã kịp thời, vùng da mông phải tiếp xúc với độ ẩm và các chất bẩn trong thời gian dài.
Đặc biệt, phân có chứa các enzyme tiêu hóa có thể làm tăng kích ứng, khiến da dễ bị đỏ và tổn thương.
Tã quá chật hoặc thay tã không thường xuyên
Tã quá chật sẽ làm tăng ma sát giữa tã và da, đồng thời khiến vùng mông khó thông thoáng. Nếu tã đã ướt hoặc bẩn nhưng chưa được thay, độ ẩm tiếp tục tích tụ và tạo điều kiện thuận lợi cho tình trạng hăm phát triển.
Vì vậy, cha mẹ nên kiểm tra tã thường xuyên và thay ngay khi tã bị ướt hoặc bẩn.
Vệ sinh và lau rửa quá mạnh
Khi bé sơ sinh bị hăm mông, nhiều cha mẹ có xu hướng lau rửa vùng da tổn thương nhiều lần để giữ sạch. Tuy nhiên, việc chà xát mạnh hoặc sử dụng khăn giấy, khăn ướt có thành phần dễ gây kích ứng có thể khiến hàng rào bảo vệ da bị ảnh hưởng.
Vùng da bị hăm nên được vệ sinh nhẹ nhàng, sau đó thấm khô thay vì chà xát.
Sử dụng sản phẩm không phù hợp
Một số sản phẩm như khăn ướt, xà phòng, sữa tắm, nước giặt hoặc kem bôi có chứa hương liệu và các thành phần dễ kích ứng có thể khiến da trẻ nhạy cảm hơn.
Nếu nhận thấy tình trạng hăm xuất hiện hoặc nặng hơn sau khi sử dụng một sản phẩm mới, cha mẹ nên ngừng sử dụng và theo dõi phản ứng của da.
Nhiễm nấm Candida
Không phải trường hợp hăm nào cũng chỉ do kích ứng từ tã. Nấm Candida cũng có thể phát triển ở vùng da ẩm, bí và gây tổn thương.
Hăm do nấm thường có màu đỏ khá rõ, có thể xuất hiện các nốt nhỏ ở vùng xung quanh tổn thương. Nếu nghi ngờ bé bị nhiễm nấm, cha mẹ không nên tự ý dùng thuốc mà nên đưa trẻ đi khám.
Dấu hiệu nhận biết hăm mông trẻ sơ sinh
Hăm mông trẻ sơ sinh thường có thể nhận biết thông qua một số biểu hiện trên da. Mức độ tổn thương ở mỗi bé có thể khác nhau.
Ở giai đoạn nhẹ, vùng da tiếp xúc với tã thường có biểu hiện:
- Phần da tiếp xúc với tã, bao gồm bộ phận sinh dục, các ngấn ở đùi và mông, nổi mẩn đỏ.
- Da hơi khô, nóng hoặc sần.
- Có thể xuất hiện những vết sưng hoặc mụn gây lở loét trên da
- Vùng da bị tổn thương sẽ rất đau và làm bé không cảm thấy dễ chịu nhất là khi nước tiểu tiếp xúc vào. Bé sẽ giật mình thường xuyên và đôi khi khóc thét lên.
Khi tình trạng hăm tiến triển, da có thể đỏ nhiều hơn, xuất hiện các vùng trầy xước hoặc đau rát. Một số trường hợp có thể xuất hiện mụn nhỏ hoặc tổn thương lan sang vùng bẹn và các nếp gấp.
Hăm mông ở trẻ sơ sinh có nguy hiểm không?
Phần lớn các trường hợp hăm mông ở trẻ sơ sinh ở mức độ nhẹ và có thể cải thiện khi giảm tiếp xúc với các yếu tố gây kích ứng.
Tuy nhiên, nếu để vùng da tổn thương tiếp xúc liên tục với nước tiểu, phân và độ ẩm, hàng rào bảo vệ da có thể bị suy yếu hơn. Khi đó, da dễ bị tổn thương và có nguy cơ xuất hiện nhiễm khuẩn hoặc nhiễm nấm.
Do đó, cha mẹ không nên chủ quan nếu tình trạng hăm kéo dài hoặc ngày càng nặng.
Trẻ sơ sinh bị hăm mông phải làm sao?
Khi trẻ sơ sinh bị hăm mông, điều quan trọng nhất là giảm độ ẩm, hạn chế ma sát và giúp vùng da tổn thương có thời gian phục hồi.
Thay tã thường xuyên
Cha mẹ nên kiểm tra tã thường xuyên và thay ngay khi bé đi tiểu hoặc đi ngoài. Không nên chờ đến khi tã đầy mới thay.
Sau khi tháo tã bẩn, cần vệ sinh vùng mông nhẹ nhàng bằng nước sạch hoặc sản phẩm làm sạch phù hợp với trẻ.
Làm sạch nhẹ nhàng
Khi vệ sinh, không nên chà mạnh hoặc dùng khăn cứng lau đi lau lại vùng da đang hăm.
Có thể dùng nước ấm để rửa sạch rồi dùng khăn mềm thấm nhẹ cho đến khi da khô. Đối với bé gái, cha mẹ nên vệ sinh từ trước ra sau để hạn chế đưa vi khuẩn từ vùng hậu môn lên phía trước.
Giữ vùng da bị hăm khô thoáng
Độ ẩm là một trong những yếu tố khiến hăm mông dễ kéo dài. Sau khi thay tã, cha mẹ có thể để bé không mặc tã trong một khoảng thời gian ngắn nếu điều kiện cho phép.
Khi mặc tã, nên chọn loại vừa vặn, không quá chật để hạn chế ma sát và giúp không khí lưu thông tốt hơn.
Sử dụng kem bảo vệ da
Các sản phẩm bảo vệ da chứa thành phần như zinc oxide hoặc petrolatum có thể tạo một lớp màng giúp hạn chế da tiếp xúc trực tiếp với độ ẩm và các chất kích thích.
Cha mẹ nên lựa chọn sản phẩm dành cho trẻ sơ sinh và sử dụng theo hướng dẫn trên bao bì. Không nên tự ý dùng các loại thuốc bôi có chứa corticoid hoặc thuốc chống nấm nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn.
Ngoài ra ba mẹ cũng nên lưu ý. Để tránh nhiễm trùng, nhiễm nấm ba mẹ nên rửa tay sạch TRƯỚC và SAU khi thay tã cho bé. Nên sử dụng loại tã lót ít dùng chất tạo mùi, ít hoá chất. Các vật dụng bằng vải mới như: quần, áo, nón, vớ, khăn ….. nên được giặt sạch trước khi dùng. Và chỉ nên dùng các loại vải thoáng, mát, hút nước tốt.
Có nên dùng phấn rôm khi bé bị hăm mông?
Cha mẹ không nên lạm dụng phấn rôm để xử lý hăm mông. Phấn có thể tạo cảm giác khô thoáng trong thời gian ngắn nhưng không giải quyết được nguyên nhân gây hăm.
Ngoài ra, nếu hạt phấn phát tán trong không khí, trẻ có thể hít phải. Vì vậy, thay vì phụ thuộc vào phấn rôm, cha mẹ nên tập trung vào việc thay tã thường xuyên, vệ sinh nhẹ nhàng, giữ da khô thoáng và sử dụng sản phẩm bảo vệ da phù hợp.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Hăm mông thông thường có thể cải thiện sau vài ngày chăm sóc đúng cách.
Tuy nhiên, cha mẹ nên đưa bé đi khám nếu:
- Tình trạng hăm không cải thiện sau vài ngày.
- Vùng da đỏ ngày càng lan rộng.
- Xuất hiện mụn nước hoặc mụn mủ.
- Da chảy dịch, đóng vảy hoặc có dấu hiệu nhiễm khuẩn.
- Bé đau, quấy khóc nhiều khi vệ sinh hoặc thay tã.
- Trẻ bị sốt hoặc có biểu hiện bất thường khác.
Đặc biệt với trẻ sơ sinh còn nhỏ, cha mẹ nên thận trọng và không tự ý điều trị khi chưa xác định rõ nguyên nhân.
Câu hỏi thường gặp về hăm mông ở trẻ sơ sinh
Hăm mông ở trẻ sơ sinh bao lâu thì khỏi?
Nếu hăm ở mức độ nhẹ và được chăm sóc đúng cách, tình trạng da thường có thể cải thiện trong vài ngày. Nếu không có dấu hiệu thuyên giảm hoặc tổn thương nặng hơn, nên đưa bé đi khám.
Bé bị hăm mông có nên dùng kem dưỡng ẩm không?
Có thể sử dụng các sản phẩm bảo vệ và dưỡng ẩm phù hợp với trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, nên ưu tiên sản phẩm có công thức đơn giản và được thiết kế cho vùng da mặc tã.
Trẻ sơ sinh bị hăm mông có nên tắm không?
Có. Bé vẫn có thể tắm bình thường nhưng nên tắm nhanh bằng nước ấm, tránh nước quá nóng và không chà xát vùng da đang bị hăm.
Hăm mông có phải do tã không tốt không?
Không nhất định. Hăm có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân như độ ẩm, phân, nước tiểu, ma sát, cách vệ sinh, sản phẩm chăm sóc da hoặc nhiễm nấm. Vì vậy, không thể chỉ dựa vào tình trạng hăm để kết luận chất lượng tã.
Kết luận: Hăm mông ở trẻ sơ sinh là tình trạng thường gặp nhưng hoàn toàn có thể hạn chế nếu cha mẹ chú ý giữ vùng da mặc tã sạch, khô và thông thoáng. Khi bé sơ sinh bị hăm mông, cha mẹ nên thay tã thường xuyên, vệ sinh nhẹ nhàng, hạn chế ma sát và sử dụng sản phẩm bảo vệ da phù hợp.
Nếu tình trạng hăm kéo dài, lan rộng hoặc xuất hiện mụn nước, mụn mủ, chảy dịch hay sốt, hãy đưa bé đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân.
