Khi bước vào mùa lạnh, nhiều người nhận thấy da khô ráp và xuất hiện các mảng bong nhẹ. Tình trạng da bị tróc vảy trắng vào mùa đông không chỉ đến từ độ ẩm không khí thấp, mà còn do sự thay đổi trong chu kỳ hoạt động tự nhiên của da, các thói quen sinh hoạt và cả môi trường sống. Nhìn nhận vấn đề dưới góc độ toàn diện giúp việc chăm sóc và phục hồi trở nên hiệu quả, đồng thời duy trì bề mặt da mềm mại trong những tháng thời tiết lạnh.
I- Chu kỳ thay mới của da thay đổi thế nào vào mùa đông?
Khi nhiệt độ giảm thấp, da bước vào trạng thái hoạt động chậm hơn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến cách tế bào sừng thay mới và khả năng duy trì độ ẩm bề mặt, từ đó khiến tình trạng da bị tróc vảy trắng vào mùa đông trở nên phổ biến hơn.
1. Lớp sừng bong chậm, dễ tích tụ thành vảy trắng
Vào mùa đông, tốc độ tái tạo tế bào biểu bì thường giảm. Những tế bào sừng cũ không được loại bỏ đều đặn sẽ tạo thành lớp mỏng, khô, dẫn đến hiện tượng bong vảy trắng khi chạm tay vào. Đây là phản ứng tự nhiên nhưng dễ khiến bề mặt da trở nên sần sùi.
2. Giảm sản xuất dầu tự nhiên khiến da dễ khô hơn
Nhiệt độ thấp làm giảm hoạt động của tuyến bã nhờn. Khi lượng dầu tự nhiên giảm, da không còn lớp phủ giữ ẩm như bình thường, khiến nước bốc hơi nhanh và khiến da khô căng. Điều này giải thích vì sao dù đã dùng kem dưỡng, nhiều người vẫn cảm thấy da khô tróc.
3. Tốc độ tái tạo tế bào giảm do nhiệt độ lạnh
Chu kỳ sinh học của da chịu ảnh hưởng bởi môi trường. Khi trời lạnh, các enzyme tham gia quá trình tái tạo hoạt động chậm lại. Da cần thời gian lâu hơn để tự phục hồi, và điều này khiến lớp sừng dễ khô hơn so với mùa nóng.
II- Vai trò của “độ ẩm nền” và vì sao mùa đông khiến da mất cân bằng?
Sau khi hiểu chu kỳ da thay đổi ra sao, một yếu tố khác không thể bỏ qua chính là “độ ẩm nền” – mức độ ẩm tối thiểu cần thiết để bề mặt da luôn duy trì trạng thái mềm mại. Khi yếu tố này suy giảm, tình trạng da bị tróc vảy trắng vào mùa đông dễ xảy ra hơn.
1. Độ ẩm nền là gì và ảnh hưởng thế nào đến làn da?
Độ ẩm nền có thể hiểu đơn giản là lượng nước cần thiết để da giữ được độ mềm mại ngay cả khi chưa dùng sản phẩm chăm sóc. Nếu độ ẩm nền thấp, da dễ căng, rít và nhanh chóng xuất hiện vảy trắng. Đây là yếu tố nền tảng quyết định độ mịn màng của da trong cả ngày.
2. Không khí lạnh và khô làm giảm mạnh độ ẩm nền
Mùa đông thường đi kèm độ ẩm không khí thấp. Khi sự chênh lệch giữa độ ẩm trong da và ngoài môi trường cao, nước trong da bốc hơi nhanh hơn. Dù có thoa dưỡng ẩm, da vẫn dễ trở lại trạng thái khô chỉ sau vài giờ nếu độ ẩm nền chưa được cải thiện.
3. Nước nóng và thói quen tắm lâu cuốn đi lớp dầu tự nhiên
Nhiều người có thói quen tắm nước nóng lâu vào mùa lạnh để tạo cảm giác dễ chịu. Tuy nhiên, nước nóng làm cuốn trôi lượng lipid tự nhiên của da, khiến da thiếu lớp màng bảo vệ cần thiết để giữ nước. Khi lớp dầu mỏng này suy giảm, da dễ tróc vảy trắng và nứt nẻ hơn.
III- Ảnh hưởng của lối sống mùa đông đến tình trạng da bị tróc vảy trắng
Không chỉ khí hậu, chính các thói quen sinh hoạt hằng ngày cũng góp phần khiến da nhạy cảm và khô tróc hơn khi thời tiết lạnh.
1. Uống ít nước hơn so với mùa hè
Cảm giác ít khát vào mùa đông khiến nhiều người vô tình giảm lượng nước nạp vào cơ thể. Khi cơ thể thiếu nước, bề mặt da cũng dễ khô căng. Làn da thiếu độ ẩm từ bên trong sẽ khó duy trì bề mặt mềm mại, dẫn đến tình trạng bong vảy nhiều hơn.
2. Ngủ trong môi trường có máy lạnh hoặc máy sưởi
Máy lạnh và máy sưởi làm không khí trở nên khô hơn. Nếu bạn ngủ trong môi trường như vậy nhiều giờ liên tục mà không bổ sung độ ẩm, da sẽ dễ bị mất nước, tạo cảm giác căng rít và tróc vảy vào buổi sáng.
3. Chế độ ăn thiếu chất béo lành mạnh và rau xanh
Các loại chất béo có lợi như omega-3 hay omega-6 đóng vai trò hỗ trợ lớp màng lipid của da. Khi chế độ ăn nghèo dưỡng chất trong mùa đông, da càng dễ mất đi sự mềm mịn tự nhiên.
IV- Những thói quen vô thức làm da càng dễ bong tróc khi trời lạnh
Nhiều hành động nhỏ trong ngày có thể khiến tình trạng da bị tróc vảy trắng vào mùa đông trở nên rõ rệt hơn mà bạn không hề nhận ra.
1. Tiếp tục dùng sản phẩm dưỡng mùa hè trong mùa đông
Sản phẩm skincare mùa hè thường có kết cấu nhẹ để hạn chế bít tắc. Nhưng khi trời lạnh, da lại cần độ ẩm dày hơn và khả năng giữ ẩm lâu hơn. Việc sử dụng sản phẩm cũ khiến da không được hỗ trợ đầy đủ, từ đó dễ bong tróc.
2. Tẩy tế bào chết theo lịch cố định mà không dựa vào trạng thái da
Chu kỳ da vào mùa đông diễn ra chậm hơn, vì vậy việc giữ tần suất tẩy tế bào chết như mùa nóng có thể khiến da mỏng và dễ khô. Nếu không quan sát bề mặt da, các hành động này sẽ vô tình làm da sần sùi hơn.
3. Ma sát nhiều khi da khô như dùng khăn giấy, khăn ướt
Làn da khô rất dễ nhạy cảm. Việc lau mạnh bằng khăn hoặc liên tục sử dụng khăn giấy có thể gây xước nhẹ, làm bong tróc nhiều hơn. Đây là lý do da dễ mẩn đỏ vào những ngày trời lạnh.
V- Chăm sóc da theo nhịp sinh học mùa đông để hạn chế tróc vảy trắng
Để cải thiện tình trạng da bị tróc vảy trắng vào mùa đông, một quy trình chăm sóc phù hợp với nhịp hoạt động tự nhiên của da là rất cần thiết. Giai đoạn chăm sóc nên được chia thành từng bước rõ ràng.
1. Giai đoạn ổn định bề mặt da (3–5 ngày đầu)
Trong giai đoạn này, da thường nhạy cảm và dễ khô. Bạn nên ưu tiên các sản phẩm dịu nhẹ, tập trung vào việc làm dịu và giữ ẩm. Việc giảm tần suất dùng các hoạt chất mạnh giúp bề mặt da ổn định hơn.
2. Giai đoạn tạo môi trường ẩm lý tưởng để da phục hồi
Khi da đã dịu hơn, hãy bổ sung các sản phẩm cấp ẩm như toner hoặc serum. Buổi tối có thể kết hợp thêm kem khóa ẩm để giảm tình trạng mất nước trong lúc ngủ. Nếu phòng ngủ quá khô, đặt một máy tạo ẩm hoặc ly nước nhỏ bên cạnh sẽ giúp cân bằng môi trường.
3. Giai đoạn hỗ trợ chu kỳ thay mới tự nhiên của da
Sau khi độ ẩm da được cải thiện, bạn có thể tẩy tế bào chết mức độ nhẹ bằng enzyme hoặc sản phẩm phù hợp. Mục đích là giúp loại bỏ lớp sừng tích tụ khiến bề mặt da nhìn rõ vảy trắng, đồng thời hỗ trợ da hấp thụ dưỡng chất tốt hơn.
VI- Bí quyết khóa ẩm để giảm tình trạng da bị tróc vảy trắng vào mùa đông
Bước khóa ẩm là chìa khóa quan trọng giúp duy trì độ ẩm bề mặt trong thời tiết lạnh. Bên cạnh sản phẩm dưỡng, cách thực hiện cũng ảnh hưởng nhiều đến hiệu quả.
1. Chọn kết cấu dưỡng phù hợp cho thời tiết lạnh
Kem dưỡng dạng cream hoặc balm thường mang lại cảm giác mềm mịn lâu hơn so với dạng gel. Với những vùng dễ khô như mũi, cằm, má, bạn có thể thoa thêm một lớp mỏng để giúp bề mặt da ổn hơn.
2. Áp dụng kỹ thuật chăm sóc dạng từng lớp
Việc kết hợp toner – serum – kem dưỡng theo thứ tự từ lỏng đến đặc giúp các thành phần thấm đều, đồng thời tạo được lớp màng ẩm tốt hơn. Đây là cách để duy trì cảm giác mềm mại suốt ngày dài.
3. Dưỡng ẩm khi da còn hơi ẩm sau bước làm sạch
Bôi kem dưỡng ngay khi da còn chút độ ẩm sau khi rửa mặt sẽ giúp hạn chế tình trạng mất nước, nhờ đó bề mặt da ít bị bong tróc hơn.
Tham khảo thêm: Da mặt khô bong tróc: Nguyên nhân và cách chăm sóc giúp da mịn màng trở lại
VII- Phân biệt các tình trạng tróc vảy da
Da tróc vảy trắng không phải lúc nào cũng là khô da đơn thuần. Việc phân biệt đúng sẽ giúp bạn có hướng xử lý phù hợp.
1. Khô da thông thường (Xerosis)
Da khô thông thường là tình trạng phổ biến nhất, thường xuất hiện vào mùa đông.
Đặc điểm nhận biết: Vảy da thường mịn, trắng, có thể được loại bỏ hoặc biến mất sau khi bôi kem dưỡng ẩm có chứa chất khóa ẩm. Da chỉ cảm thấy căng, đôi khi hơi ngứa nhẹ.
Vị trí phổ biến: Thường xuất hiện ở cẳng chân, cánh tay, và hai bên sườn.
2. Viêm da cơ địa (Eczema/Atopic Dermatitis)
Đây là một tình trạng bệnh lý mạn tính có xu hướng bùng phát mạnh hơn trong điều kiện thời tiết khô lạnh.
Đặc điểm nhận biết: Vảy dày hơn, không chỉ là vảy trắng mịn mà còn đi kèm với mẩn đỏ, ngứa dữ dội (có thể làm ảnh hưởng đến giấc ngủ), và vùng da có thể bị sần sùi, lichen hóa (dày lên).
Vị trí phổ biến: Thường xuất hiện ở các nếp gấp da như khuỷu tay, đầu gối, và cổ.
3. Vảy nến (Psoriasis)
Vảy nến là một bệnh rối loạn tự miễn, không phải là tình trạng khô da thông thường.
Đặc điểm nhận biết: Mảng da có giới hạn rất rõ, màu đỏ hoặc hồng, và được phủ bởi lớp vảy dày màu trắng bạc (giống như vảy nến), chứ không phải vảy trắng mịn của da khô.
Yêu cầu điều trị: Tình trạng này yêu cầu thăm khám và điều trị chuyên sâu từ bác sĩ da liễu, không thể khắc phục chỉ bằng các biện pháp dưỡng ẩm thông thường.
VIII. Khi nào cần gặp bác sĩ da liễu
Phần lớn các trường hợp da bị tróc vảy trắng vào mùa đông có thể được cải thiện thông qua việc thay đổi thói quen chăm sóc da tại nhà. Tuy nhiên, bạn nên tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn nếu:
- Tình trạng khô da và tróc vảy kéo dài quá 2 tuần dù bạn đã kiên trì áp dụng các biện pháp dưỡng ẩm và thay đổi thói quen tích cực.
- Xuất hiện vết nứt sâu, chảy máu, hoặc các dấu hiệu nhiễm trùng (sưng, nóng, có mủ) trên vùng da bị tổn thương.
- Cơn ngứa không kiểm soát, khiến bạn phải gãi liên tục và làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ, sinh hoạt hằng ngày.
- Tình trạng tróc vảy đi kèm các triệu chứng bệnh lý toàn thân khác.
Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng da bị tróc vảy trắng vào mùa đông và cách chăm sóc phù hợp. Nếu bạn vẫn còn băn khoăn về phương pháp chăm sóc da trong từng trường hợp cụ thể, đừng ngần ngại liên hệ để được Daibaccare hỗ trợ thêm nhé!
