Khi cười hoặc cau mày, bạn nhận thấy những đường nhăn rõ hơn ở đuôi mắt, trán hay giữa hai chân mày? Đây có thể là nếp nhăn động, còn gọi là nếp nhăn biểu cảm. Nhiều người thấy những đường nhăn này xuất hiện liền tìm đến các loại mỹ phẩm chống lão hóa nhưng không nhận được kết quả như mong đợi. Lý do là nếp nhăn động liên quan đến chuyển động của cơ mặt, trong khi mỹ phẩm chủ yếu chăm sóc làn da. Hiểu đúng nguyên nhân và phân biệt nếp nhăn động với nếp nhăn tĩnh sẽ giúp bạn biết mình nên chăm sóc da thế nào và khi nào cần cân nhắc những phương pháp khác.
I- Nếp nhăn động (nếp nhăn biểu cảm) là gì?
Nếp nhăn động, hay còn gọi là nếp nhăn biểu cảm, là những đường nhăn xuất hiện khi cơ mặt co lại trong lúc bạn cười, cau mày, nhướng mày hoặc nheo mắt. Khi thả lỏng khuôn mặt, các đường nhăn này thường mờ đi hoặc không còn nhìn thấy rõ.
Bạn thường nhận thấy nếp nhăn động ở những vùng có nhiều chuyển động như đuôi mắt (vết chân chim), trán và giữa hai chân mày. Đây cũng là những vị trí dễ xuất hiện đường nhăn khi bạn thường xuyên thực hiện các biểu cảm tương ứng.
II- Bài test 3 giây: Phân biệt nếp nhăn động và nếp nhăn tĩnh
Điểm khác nhau dễ nhận biết nhất giữa nếp nhăn động và nếp nhăn tĩnh là: đường nhăn có xuất hiện khi cơ mặt chuyển động hay cơ mặt khi thả lỏng.
Bạn có thể tự quan sát trước gương:
- Thả lỏng mặt: Không cau mày, không nhướng trán, không nheo mắt và nhìn thẳng vào gương. Nếu vùng trán, giữa hai chân mày hoặc đuôi mắt gần như không có đường nhăn, nhiều khả năng đó là nếp nhăn động.
- Cau mày và nhướng mày: Nếu các đường ngang trên trán hoặc đường dọc giữa hai chân mày hiện rõ khi bạn thực hiện biểu cảm rồi mờ đi sau khi thả lỏng, đây là nếp nhăn động.
- Cười hoặc nheo mắt: Nếu các đường nhỏ ở đuôi mắt chỉ xuất hiện khi cười, nheo mắt và gần như biến mất khi mặt nghỉ, đó cũng là nếp nhăn động.
- Quan sát khi mặt nghỉ: Nếu bạn đã thả lỏng hoàn toàn nhưng đường nhăn vẫn nhìn thấy rõ, đặc biệt là những rãnh đã hằn thành đường cố định, đó có thể là nếp nhăn tĩnh.
Nếp nhăn động và nếp nhăn tĩnh cũng có thể xuất hiện cùng lúc. Chẳng hạn, một đường nhăn trên trán có thể chỉ thấy khi nhướng mày, trong khi một đường khác vẫn hiện rõ ngay cả khi khuôn mặt đang thư giãn.
Theo thời gian, nếp nhăn động có thể rõ hơn và lâu mờ hơn do các chuyển động lặp lại của cơ mặt kết hợp với những thay đổi về collagen, elastin và độ đàn hồi của da. Một số nếp nhăn sau đó có thể nhìn thấy cả khi khuôn mặt không biểu cảm.
III- Đâu là nguyên nhân khiến nếp nhăn biểu cảm ngày càng rõ?
Nếp nhăn biểu cảm hình thành chủ yếu từ sự lặp lại của các chuyển động cơ mặt, kết hợp với những thay đổi của da theo tuổi. Tia UV và tình trạng thiếu ẩm cũng có thể khiến các đường nhăn biểu hiện rõ hơn.
1. Trí nhớ cơ (Muscle memory)
Khi bạn thường xuyên lặp lại một biểu cảm như cau mày khi suy nghĩ, nheo mắt khi đi nắng hay nhướng mày khi nói chuyện, các nhóm cơ mặt cũng liên tục co theo những chuyển động đó.
Theo thời gian, những chuyển động lặp lại này khiến các đường nhăn tại vùng da tương ứng dễ xuất hiện và rõ hơn. “Trí nhớ cơ” ở đây không có nghĩa là cơ mặt thực sự ghi nhớ nếp nhăn, mà dùng để mô tả việc cơ lặp lại một kiểu vận động quen thuộc.
2. Sự sụt giảm collagen và elastin
Khi còn trẻ, da có độ đàn hồi tốt nên các đường nhăn xuất hiện lúc cười, cau mày hoặc nheo mắt thường mờ đi khi khuôn mặt thả lỏng.
Theo tuổi, lượng collagen và elastin trong da thay đổi, khiến khả năng đàn hồi của da giảm dần. Khi đó, da khó trở lại trạng thái ban đầu nhanh như trước, nên các nếp nhăn biểu cảm có thể ngày càng rõ và lâu mờ hơn.
3. Tia UV và thói quen sinh hoạt
Tia UV tác động lâu dài lên da, góp phần làm suy giảm collagen, elastin và độ đàn hồi của da. Khi da kém đàn hồi, những nếp nhăn hình thành do chuyển động cơ mặt cũng có thể trở nên rõ hơn theo thời gian.
Bên cạnh đó, hút thuốc, thiếu ngủ kéo dài hoặc chăm sóc da chưa phù hợp cũng có thể ảnh hưởng đến tình trạng da. Đây không phải là nguyên nhân trực tiếp tạo ra nếp nhăn biểu cảm, nhưng có thể khiến các dấu hiệu lão hóa da biểu hiện rõ hơn.
IV- Các cách xử lý nếp nhăn động hiện nay
Mỗi phương pháp sẽ tác động vào một vấn đề khác nhau. Mỹ phẩm chủ yếu chăm sóc làn da, botulinum toxin tác động vào hoạt động của cơ mặt, còn HIFU hay Thermage tập trung vào độ săn chắc của da. Vì vậy, cần xác định mình đang gặp loại nếp nhăn nào trước khi chọn cách xử lý.
1. Skincare (mỹ phẩm) có xử lý được nếp nhăn động không?
Mỹ phẩm không tác động vào hoạt động của cơ mặt nên không thể làm nếp nhăn động biến mất chỉ bằng việc bôi kem.
Tuy nhiên, skincare vẫn có ích cho làn da. Các thành phần như Retinol, Peptides hay Hyaluronic Acid có thể giúp da đủ ẩm, mềm hơn và cải thiện một số dấu hiệu lão hóa. Khi da có độ ẩm và độ đàn hồi tốt, các đường nhăn cũng có thể nhìn nhẹ hơn.
Nếu bạn thấy nếp nhăn chỉ hiện rõ khi cười, cau mày hoặc nheo mắt, đừng kỳ vọng kem dưỡng có thể xử lý phần co cơ gây ra nếp nhăn đó. Skincare phù hợp hơn với việc chăm sóc và duy trì tình trạng da theo thời gian.
2. Tiêm Botulinum Toxin (Botox) – Tác động vào cơ mặt
Botulinum toxin, thường được gọi là Botox, có thể làm giảm hoạt động của một số cơ gây ra nếp nhăn biểu cảm. Khi cơ co ít hơn, những đường nhăn do cử động cơ mặt cũng có thể bớt rõ.
Phương pháp này thường được áp dụng cho các vùng như trán, giữa hai chân mày hoặc đuôi mắt. Hiệu quả không kéo dài vĩnh viễn và mức độ thay đổi ở mỗi người có thể khác nhau.
Tiêm botulinum toxin cũng không có nghĩa là khuôn mặt phải mất hết biểu cảm. Bác sĩ sẽ dựa vào vị trí nếp nhăn và hoạt động của cơ để xác định vùng tiêm và liều lượng phù hợp. Thủ thuật cần được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn tại cơ sở y tế phù hợp.
3. HIFU, Thermage có xử lý được nếp nhăn động không?
HIFU và Thermage không tác động trực tiếp vào cơ mặt như botulinum toxin. HIFU sử dụng sóng siêu âm hội tụ, còn Thermage sử dụng sóng RF để đưa năng lượng vào các lớp mô bên dưới da.
Các phương pháp này chủ yếu được sử dụng khi cần cải thiện độ săn chắc, chùng nhão hoặc một số dấu hiệu lão hóa của da. Vì vậy, nếu nếp nhăn của bạn chủ yếu xuất hiện khi cười, cau mày hoặc nhướng mày thì HIFU và Thermage không phải là phương pháp tác động trực tiếp vào nguyên nhân này.
V- Cách hạn chế nếp nhăn biểu cảm ngày càng rõ
Nếu chưa muốn thực hiện các phương pháp thẩm mỹ, bạn có thể bắt đầu từ những thói quen hằng ngày. Những thay đổi nhỏ này không làm nếp nhăn biến mất, nhưng có thể giúp giảm bớt các tác động khiến nếp nhăn biểu cảm ngày càng rõ.
1. Hạn chế các thói quen khiến cơ mặt co liên tục
Nếu thường xuyên cau mày khi tập trung, nhướng trán hoặc nheo mắt khi nhìn màn hình, hãy chú ý thả lỏng khuôn mặt khi không cần biểu cảm. Khi làm việc, nên điều chỉnh màn hình ở vị trí phù hợp với tầm mắt và tăng kích thước chữ nếu phải nheo mắt mới nhìn rõ. Cách này vừa giúp mắt dễ chịu hơn, vừa hạn chế việc phải nhíu mắt hoặc cau mày liên tục.
2. Dưỡng ẩm đều đặn
Da thiếu ẩm thường có bề mặt khô và các đường nhăn dễ nhìn thấy hơn. Dưỡng ẩm đều đặn giúp da mềm hơn và các nếp nhăn nhỏ có thể trông nhẹ hơn. Bạn nên chọn sản phẩm dưỡng ẩm phù hợp với tình trạng da và duy trì thói quen chăm sóc đều đặn thay vì chỉ dùng khi da đã khô căng.
3. Đeo kính râm khi ra nắng
Ánh sáng mạnh khiến bạn có xu hướng nheo mắt, đặc biệt khi đi ngoài trời. Nếu thường xuyên nheo mắt, vùng da quanh mắt cũng phải lặp lại chuyển động này nhiều lần. Một chiếc kính râm phù hợp khi ra ngoài có thể giúp giảm việc phải nheo mắt do ánh sáng chói.
VI- Câu hỏi thường gặp về nếp nhăn động
1. Bao nhiêu tuổi thì nên chú ý đến nếp nhăn động?
Các chuyên gia thường lưu ý bạn nên bắt đầu chú ý từ độ tuổi 25. Đây là thời điểm lượng collagen trong cơ thể bắt đầu sụt giảm. Việc cấp ẩm và điều chỉnh thói quen biểu cảm sớm sẽ giúp làm chậm quá trình hằn sâu của nếp nhăn.
2. Ngừng tiêm botulinum toxin thì da có nhăn nhiều hơn không?
Không. Khi hoạt chất hết tác dụng (thường sau 4-6 tháng), cơ mặt của bạn sẽ từ từ hoạt động trở lại bình thường. Các nếp nhăn sẽ dần quay về trạng thái như trước khi bạn thực hiện phương pháp này, hoàn toàn không làm tình trạng da tồi tệ hơn.
Nếp nhăn động là một phần tự nhiên của biểu lộ cảm xúc của con người. Hiểu rõ bản chất của nếp nhăn biểu cảm sẽ giúp bạn tỉnh táo hơn, không phụ thuộc hoàn toàn vào những lời quảng cáo mỹ phẩm phóng đại. Tùy thuộc vào nhu cầu và tình trạng thực tế, hãy lựa chọn mỹ phẩm dưỡng ẩm phù hợp, duy trì thói quen sinh hoạt khoa học hoặc tìm đến bác sĩ da liễu để có hướng xử lý chuẩn xác.
