Nhiệt độ bình thường của trẻ sơ sinh bao nhiêu là điều khiến nhiều cha mẹ, đặc biệt là những người lần đầu nuôi con, luôn băn khoăn. Do hệ điều hòa thân nhiệt của trẻ còn non nớt, nhiệt độ cơ thể rất dễ thay đổi theo môi trường, thời tiết hoặc tình trạng sức khỏe. Việc hiểu rõ mức nhiệt chuẩn giúp cha mẹ theo dõi bé khoa học hơn, từ đó phát hiện sớm những bất thường như sốt hay hạ thân nhiệt. Đây cũng là cách đơn giản và hiệu quả nhất để kịp thời xử lý, đảm bảo an toàn cho trẻ trong những tháng đầu đời.
Nhiệt độ bình thường của trẻ sơ sinh là bao nhiêu?
Theo Viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) và Dịch vụ Y tế Quốc gia Vương quốc Anh (National Health Service – NHS) cho biết nhiệt độ cơ thể bình thường của trẻ sơ sinh là khoảng 36,4°C.
Con số này có thể dao động nhỏ tùy thuộc vào vị trí đo, cụ thể:
- Nhiệt độ bình thường của trẻ sơ sinh đo ở nách: 34.7°C – 37.3°C (đo ở nách)
- Nhiệt độ bình thường của trẻ sơ sinh đo ở hậu môn (chính xác nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ) 36.6°C – 38.0°C
Ở mức nhiệt này, trẻ được xem là đang ổn định và không có dấu hiệu sốt hay hạ thân nhiệt. Tuy nhiên, vì trẻ sơ sinh rất nhạy với môi trường, nhiệt độ có thể dao động nhẹ trong ngày mà không phải bệnh lý.
Cách đo nhiệt độ bình thường của trẻ sơ sinh đúng
Các chuyên gia từ NHS hướng dẫn, cha mẹ có thể đo nhiệt độ cho bé yêu của mình đơn giản, chính xác bằng cách:
- Sử dụng nhiệt kế điện tử hoặc thuỷ ngân, có thể mua tại nhà thuốc hoặc cửa hàng mẹ bé… Tuy nhiên, các chuyên gia khuyên nên sử dụng nhiệt kế điện tử để có kết quả đo nhanh và chính xác hơn.
- Bế bé thoải mái trên đầu gối và đặt nhiệt kế vào nách bé – luôn luôn đặt nhiệt kế ở nách đối với trẻ em dưới 5 tuổi.
- Nhẹ nhàng nhưng chắc chắn giữ cánh tay của bé áp sát vào người để giữ nhiệt kế ở đúng vị trí trong khoảng thời gian được nhà sản xuất hướng dẫn – thường là khoảng 15 giây. Một số nhiệt kế điện tử sẽ phát ra tiếng bíp khi đã sẵn sàng.
- Màn hình của nhiệt kế sẽ hiển thị nhiệt độ của con bạn.
Vì sao cần theo dõi nhiệt độ bình thường của trẻ sơ sinh
- Trẻ có hệ điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện: Trẻ sơ sinh có hệ thần kinh điều hòa nhiệt chưa hoàn thiện, vì vậy cơ thể chưa tự điều chỉnh tốt trước thời tiết lạnh hoặc nóng. Theo đó, nền nhiệt cơ thể trẻ dễ bị dao động khi thời tiết nóng hoặc lạnh đột ngột, mặc quá nhiều hoặc quá ít quần áo, phòng quá bí, bú quá no hoặc nằm sát người lớn… vậy nên cha mẹ cần theo dõi để kịp thời điều chỉnh các yếu tố cho phù hợp với trẻ.
- Nhận biết và phát hiện sớm các vấn đề sức khoẻ: Theo dõi nhiệt độ của bé thường xuyên giúp cha mẹ nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường như sốt, hạ thân nhiệt hoặc nhiễm trùng, vì cơ thể trẻ sơ sinh chưa có khả năng điều hòa nhiệt tốt như người lớn. Đôi khi, thân nhiệt thay đổi nhẹ cũng có thể là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ dưới 3 tháng tuổi – nhóm có nguy cơ cao với nhiễm khuẩn.
- Ngăn ngừa biến chứng khi trẻ đang có vấn đề về sức khỏe: Việc đo nhiệt độ thường xuyên cũng giúp cha mẹ xử lý kịp thời, tránh biến chứng và giảm nguy cơ mất nước, co giật hoặc suy hô hấp trong trường hợp bé đang có vấn đề về sức khỏe.
- Đánh giá và xử lý đúng cách tình trạng sức khỏe của trẻ: Hiểu rõ mức nhiệt bình thường giúp phụ huynh đánh giá đúng tình trạng sức khỏe, tránh lo lắng quá mức hoặc bỏ sót triệu chứng quan trọng trong hành trình chăm sóc bé.
Cách xử lý khi nhiệt độ cơ thể trẻ cao
Trẻ sơ sinh được coi là sốt khi nhiệt độ đo hậu môn từ 38°C trở lên hoặc đo nách từ 37.5°C trở lên – theo thống nhất của các tổ chức y tế. Cụ thể, trẻ được coi là sốt nếu:
- Nhiệt độ cơ thể đo từ 38°C trở lên
- Cảm thấy nóng hơn bình thường khi chạm vào lưng hoặc ngực của trẻ.
- Trẻ đổ mồ hôi
- Trẻ mệt mỏi, giảm hoặc bỏ bú, cáu gắt…
- Có thể lên cơn co giật, còn gọi là co giật do sốt
Mặc dù sốt là phản ứng bình thường của cơ thể trước nhiễm trùng, nhưng ở trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ dưới 3 tháng tuổi, đây có thể là dấu hiệu của tình trạng nhiễm khuẩn nghiêm trọng. Vì vậy, AAP khuyến cáo trẻ dưới 3 tháng tuổi khi sốt từ 38°C cần được đưa đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, xử lý càng sớm càng tốt.
Cùng với đó, cha mẹ có thể tham khảo những cách xử lý khi trẻ sốt dưới đây:
- Cho bé uống nhiều nước (nước lọc, nước trái cây, canh…) nếu bé trên 6 tháng, còn với bé dưới 6 tháng, hãy cho bé bú mẹ nhiều hơn.
- Lau người bằng khăn mềm và ấm để hỗ trợ hạ nhiệt cơ thể
- Hãy chú ý đến các dấu hiệu mất nước như khô môi, tiểu ít, nước tiểu vàng đậm…
- Hãy thường xuyên kiểm tra nhiệt độ cơ thể của trẻ, kể cả ban đêm.
- Hãy cho trẻ ở nhà, hạn chế ra ngoài trời
- Cởi bớt quần áo của trẻ và giữ cho phòng kín gió nhưng đảm bảo đủ thông thoáng
- Nếu trẻ khó chịu hoặc quấy khóc, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia về việc sử dụng hạ sốt phù hợp.
Cách xử lý khi trẻ sơ sinh bị hạ thân nhiệt
Theo nghiên cứu với tiêu đề Neonatal Hypothermia and Associated Factors among Newborns Admitted in the Neonatal Intensive Care Unit of Dessie Referral Hospital, Amhara Region, Northeast Ethiopia đăng tải trên Thư viện Y khoa quốc gia Hoa Kỳ, hạ thân nhiệt sơ sinh là tình trạng nhiệt độ cơ thể của trẻ sơ sinh giảm xuống dưới 36,5°C. Mặc dù hạ thân nhiệt hiếm khi là nguyên nhân trực tiếp gây tử vong, nhưng nó góp phần vào một tỷ lệ đáng kể các trường hợp tử vong cho trẻ sơ sinh trên toàn thế giới.
Khi trẻ sơ sinh hạ thân nhiệt , việc đầu tiên cha mẹ cần làm là đưa trẻ vào môi trường kín gió, giữ phòng ấm ở nhiệt độ khoảng 26–28°C. Sau đó ủ ấm đúng cách và theo dõi sát vì cơ thể trẻ mất nhiệt rất nhanh bằng cách lau khô người trẻ hoàn toàn (nếu vừa tắm) và ủ ấm bằng khăn mềm hoặc quấn bé bằng chăn mỏng, đặc biệt là giữ ấm lưng, ngực, bàn tay, bàn chân và đầu.
Nếu trẻ còn bú, nên cho bé bú mẹ ngay vì sữa mẹ cung cấp năng lượng giúp cơ thể sinh nhiệt tốt hơn.
Với trẻ thân nhiệt hạ sâu, có thể áp dụng phương pháp da kề da: đặt bé nằm trên ngực mẹ, đắp chăn bên ngoài để truyền hơi ấm tự nhiên, đây là biện pháp được WHO khuyến cáo cho trẻ sinh non và trẻ bị hạ thân nhiệt.
Cha mẹ tuyệt đối không dùng nước nóng, đèn sưởi quá gần, chườm nóng trực tiếp hoặc mặc quá nhiều lớp dày gây bí hơi, vì có thể khiến cơ thể trẻ tăng nhiệt quá nhanh và nguy hiểm.
Đồng thời, trong quá trình ủ ấm, hãy đo lại thân nhiệt mỗi 10–15 phút. Nếu trẻ không cải thiện, trẻ vẫn lạnh, bú kém, li bì, thở chậm hoặc tím tái, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay vì hạ thân nhiệt có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng hoặc biến chứng nghiêm trọng.
Cách giữ nhiệt độ bình thường của trẻ sơ sinh ổn định
Mặc dù thân nhiệt của trẻ chưa ổn định và dễ bị thay đổi do nhiều yếu tố, nhưng cha mẹ hoàn toàn có thể áp dụng những cách dưới đây để giữ nhiệt độ bình thường của trẻ sơ sinh ổn định:
- Giữ phòng ngủ ở nhiệt độ ổn định khoảng 24–26°C, thoáng khí, kín gió: Nhiệt độ phòng lý tưởng giúp cơ thể trẻ tự điều hòa tốt hơn mà không bị quá nóng hoặc quá lạnh. Cùng với đó, không gian thoáng nhưng tránh gió thổi trực tiếp sẽ hạn chế nguy cơ hạ thân nhiệt.
- Mặc quần áo phù hợp: Trẻ sơ sinh không cần mặc quá nhiều vì dễ tăng nhiệt và đổ mồ hôi. Chỉ cần 1– 3 lớp vừa phải giúp trẻ thoải mái và ổn định thân nhiệt.
- Đội mũ mỏng khi trời lạnh: Đầu là nơi cơ thể trẻ mất nhiệt nhanh nhất, vậy nên đội mũ mỏng sẽ giúp giữ ấm hiệu quả, đặc biệt là khi mùa đông hoặc khi ra ngoài trời. Tuy nhiên, khi ở trong phòng ấm, cha mẹ không cần cho trẻ đội mũ để tránh tăng nhiệt.
- Tránh tắm quá lâu hoặc dùng nước quá nguội: Tắm lâu khiến trẻ mất nhiệt nhanh, đặc biệt trong thời tiết lạnh. Nước tắm nên ở mức 36–37°C để giữ ổn định thân nhiệt trong và sau khi tắm.
- Cho bé bú đều để tránh mất nước: Sữa mẹ cung cấp nước và năng lượng giúp cơ thể trẻ duy trì nhiệt độ ổn định. Khi thiếu nước, thân nhiệt trẻ dễ tăng bất thường hoặc dao động mạnh, đặc biệt là bé dưới 6 tháng tuổi.
- Không quấn bé quá chặt vì có thể làm trẻ tăng nhiệt và khó chịu: Ủ ấm hoặc quấn quá kín khiến trẻ không thoát được hơi nóng và có nguy cơ tăng thân nhiệt. Một lớp quấn nhẹ, mềm và thoáng là đủ để giúp trẻ cảm thấy an toàn mà không bị bí.
Nhiệt độ bình thường của trẻ sơ sinh dao động từ 36.5°C – 37.5°C, nhưng thân nhiệt của trẻ dễ thay đổi bởi nhiều yếu tố tác động, vì vậy cha mẹ cần theo dõi đúng cách và phát hiện sớm dấu hiệu sốt hoặc hạ thân nhiệt. Hy vọng với những thông tin trên giúp cha mẹ hiểu rằng, nắm chuẩn thân nhiệt giúp chăm sóc trẻ khoa học hơn, hạn chế rủi ro và xử lý kịp thời các tình huống bất thường. Trường hợp thấy bé có các dấu hiệu bất thường cha mẹ hãy nhanh chóng đưa bé đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám kịp thời nhé.
