Trẻ sơ sinh nằm điều hoà bị khô da là tình trạng khá thường gặp, đặc biệt vào mùa hè hoặc khi bé ở trong phòng điều hòa nhiều giờ liên tục. Điều hòa giúp làm mát không khí, tạo cảm giác dễ chịu cho bé, nhưng nếu sử dụng chưa đúng cách, không khí trong phòng có thể trở nên khô hơn, khiến da bé dễ mất độ ẩm.
Vì sao trẻ sơ sinh nằm điều hoà dễ bị khô da?
Làn da trẻ sơ sinh vốn mỏng manh, nhạy cảm và hàng rào bảo vệ da chưa hoàn thiện như người lớn. Đó là một trong những lý do khiến bé nằm điều hòa bị khô da.
Theo một bài tổng quan trên PubMed Central về hàng rào da ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ với tiêu đề “Skin Barrier Function in Neonates and Infants”, da của trẻ nhỏ mỏng hơn, dễ thẩm thấu hơn và chưa phát triển hoàn thiện như da người lớn, nên dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố kích ứng từ môi trường và dễ mất nước hơn.
Cùng quan điểm, nghiên cứu khác trên PubMed Central có tên “The Infant Skin Barrier: Can We Preserve, Protect, and Enhance the Barrier” cho biết, mặc dù làn da của trẻ nhỏ có hàm lượng nước tự nhiên cao, nhưng khả năng tự giữ nước lại chưa ổn định như người lớn. Chỉ số bốc hơi nước tự nhiên qua bề mặt da (TEWL) ở trẻ sơ sinh thường ở mức cao. Khi tiếp xúc với môi trường hút ẩm như phòng điều hòa, quá trình thoát nước trên bề mặt diễn ra nhanh hơn, gây ảnh hưởng đến hàng rào bảo vệ non nớt và khiến da em bé dễ xuất hiện các dấu hiệu khô nẻ hoặc ửng đỏ.
Cụ thể, khi điều hòa hoạt động trong thời gian dài, độ ẩm không khí trong phòng có thể giảm xuống. Không khí khô làm nước trên bề mặt da bay hơi nhanh hơn, khiến da bé dễ bị khô căng, sần nhẹ hoặc bong vảy. Tình trạng này thường rõ hơn ở những bé có làn da nhạy cảm, da vốn đã khô hoặc có cơ địa chàm sữa, viêm da cơ địa.
Bên cạnh đó, da của bé cũng sẽ dễ bị khô hơn bởi:
- Phòng điều hòa quá lạnh hoặc quá khô.
- Bé nằm điều hòa liên tục trong nhiều giờ.
- Luồng gió điều hòa thổi trực tiếp vào người bé.
Ngoài yếu tố điều hòa, một số thói quen chăm sóc hằng ngày cũng có thể khiến da bé khô hơn, chẳng hạn như:
- Tắm nước quá nóng hoặc tắm quá lâu.
- Dùng sữa tắm, khăn lau, nước giặt hoặc sản phẩm chăm sóc da không phù hợp.
- Không dưỡng ẩm cho bé sau khi tắm, đặc biệt khi da đã có dấu hiệu khô.
Học viện Da liễu Hoa Kỳ (American Academy of Dermatology) trong chuyên đề “How to care for your baby’s skin, hair, and nails” khuyến nghị khi tắm cho trẻ, cha mẹ nên dùng nước ấm, sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, không hương liệu và chỉ dùng xà phòng ở những vùng cần làm sạch như nếp cổ hoặc vùng mặc tã để hạn chế tình trạng da khô, kích ứng, nhạy cảm.
Dấu hiệu trẻ sơ sinh nằm điều hoà bị khô da
Trẻ sơ sinh bị khô da do nằm điều hòa có thể biểu hiện ở nhiều mức độ khác nhau. Cha mẹ có thể nhận biết qua một số dấu hiệu sau:
- Da bé khô ráp, sần sùi, kém mềm mượt khi chạm vào.
- Một số vùng da bong vảy nhẹ, thường gặp ở má, tay, chân hoặc thân mình.
- Da sần nhẹ, kém mềm mại hơn bình thường.
- Da có thể hơi đỏ ở vùng bị khô hoặc vùng thường xuyên ma sát.
- Bé có thể khó chịu, quấy khóc hoặc cọ xát vùng da khô.
Nếu da bé chỉ khô nhẹ, không đỏ nhiều, không rỉ dịch, không nứt nẻ và bé vẫn bú ngủ bình thường, cha mẹ có thể theo dõi và điều chỉnh cách chăm sóc tại nhà, ví dụ như dưỡng ẩm, hạn chế điều hoà hoặc sử dụng máy phun hơi nước trong phòng…
Tuy nhiên, nếu da bé đỏ rát, ngứa nhiều, nổi mẩn lan rộng, chảy dịch hoặc bé quấy khóc bất thường, cha mẹ nên đưa bé đi khám để được tư vấn phù hợp.
Cách cho trẻ nằm điều hòa đúng cách
Điều chỉnh nhiệt độ phòng hạn chế trẻ sơ sinh nằm điều hoà bị khô da
Cha mẹ không nên để điều hòa quá lạnh hoặc quá nóng. Nhiệt độ phòng nên được duy trì ở mức dễ chịu, tránh chênh lệch quá lớn so với môi trường bên ngoài. Khi phòng quá lạnh hoặc quá khô, da bé có thể dễ mất độ ẩm hơn, đồng thời bé cũng có thể bị lạnh, nghẹt mũi hoặc khó chịu.
Theo đó, nhiệt độ phòng lý tưởng cho trẻ là duy trì mức 26 – 28 độ C. Đây là khoảng nhiệt độ phù hợp giúp cơ thể trẻ sơ sinh không bị quá lạnh hay quá nóng, đồng thời giảm bớt áp lực làm mát sâu từ máy lạnh (vốn là nguyên nhân khiến độ ẩm trong không khí giảm).
Cha mẹ có thể kiểm tra nhiệt độ trong phòng bằng nhiệt kế phòng để điều chỉnh nhiệt độ phù hợp hơn. Bởi nhiệt độ hiển thị trên màn hình điều hòa thường chênh lệch 1 – 2 độ C so với thực tế.
Ngoài ra, cha mẹ có thể kiểm tra thân nhiệt của bé để biết nhiệt độ phòng điều hoà có phù hợp hay không, bằng cách sờ vùng gáy, lưng hoặc ngực thay vì chỉ sờ tay chân. Nếu gáy bé lạnh, lưng lạnh hoặc bé có dấu hiệu co người, cần điều chỉnh lại nhiệt độ hoặc quần áo. Còn nếu lưng bé đổ mồ hôi, có thể bé đang bị mặc quá ấm hoặc phòng quá nóng.
Không để gió điều hòa thổi trực tiếp vào bé
Luồng gió lạnh thổi trực tiếp có thể khiến da bé khô nhanh hơn và làm bé khó chịu. Vì thế, một trong những lưu ý khi cho trẻ nằm điều hòa là cha mẹ nên đặt bé nằm ở vị trí tránh hướng gió trực tiếp từ điều hòa.
Cha mẹ cũng có thể điều chỉnh cánh đảo gió hướng lên trên hoặc sang vị trí khác để không khí mát lan tỏa nhẹ nhàng trong phòng, miễn sao tránh để quạt gió điều hoà thổi trực tiếp vào bé/khu vực bé nằm.
Duy trì độ ẩm trong phòng ở mức dễ chịu
Không khí quá khô là một trong những yếu tố khiến trẻ sơ sinh nằm điều hòa bị khô da. Nếu phòng thường xuyên khô, cha mẹ có thể cân nhắc sử dụng máy tạo ẩm. Tuy nhiên, máy tạo ẩm cần được vệ sinh thường xuyên để hạn chế vi khuẩn, nấm mốc phát triển.
Ngoài ra, nên mở cửa phòng vào một số thời điểm trong ngày để không khí được lưu thông. Cha mẹ cũng cần tránh để phòng quá ẩm, vì môi trường ẩm kéo dài có thể tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển, không tốt cho hệ hô hấp và làn da của bé.
Tắm cho bé đúng cách
Khi bé bị khô da, cha mẹ nên chú ý hơn đến cách tắm. Không nên tắm nước quá nóng vì nước nóng có thể làm mất đi lớp dầu tự nhiên trên bề mặt da, khiến da bé khô hơn.
Cùng với đó, thời gian tắm nên ngắn, thao tác nhẹ nhàng và lau khô bằng khăn mềm sau khi tắm.
Mayo Clinic trong bài đăng “How can I treat baby eczema?” khuyến nghị với trẻ bị chàm hoặc da khô, cha mẹ nên tắm nhanh bằng nước ấm, sử dụng sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, không xà phòng, không hương liệu và có ghi nhãn phù hợp với da nhạy cảm.
Dưỡng ẩm cho bé sau khi tắm
Dưỡng ẩm là bước quan trọng khi trẻ sơ sinh nằm điều hòa bị khô da. Cha mẹ có thể thoa kem dưỡng ẩm hoặc sản phẩm làm mềm da phù hợp cho trẻ sơ sinh sau khi tắm, khi da bé còn hơi ẩm. Việc này giúp hỗ trợ duy trì độ ẩm và làm mềm vùng da khô ráp.
Nên chọn sản phẩm dưỡng ẩm có công thức dịu nhẹ, không hương liệu, không màu, phù hợp với trẻ sơ sinh hoặc làn da nhạy cảm.
Lưu ý, trước khi dùng toàn thân, cha mẹ nên thử một lượng nhỏ ở một vùng da nhỏ của bé và theo dõi phản ứng trong 24 giờ.
Học viện Da liễu Hoa Kỳ khi hướng dẫn cách tắm cho trẻ sơ sinh “How to bathe your newborn” khuyến nghị nếu nhận thấy da trẻ bị khô sau khi tắm, cha mẹ có thể thoa kem dưỡng ẩm không hương liệu hoặc cân nhắc giảm tần suất tắm cho phù hợp.
Chọn đồ dùng phù hợp cho bé
Quần áo tiếp xúc trực tiếp với da, nếu chất liệu không phù hợp như quá thô ráp, không thấm hút mồ hôi… có thể làm tình trạng khô da của trẻ nặng hơn.
Do đó, cha mẹ nên chọn quần áo mềm, thấm hút tốt, vừa vặn với cơ thể bé. Không nên mặc quá nhiều lớp khi bé nằm điều hòa vì có thể khiến bé đổ mồ hôi, làm da dễ kích ứng hơn.
Cùng với đó, khăn, chăn, ga giường của bé cũng nên được giặt sạch bằng sản phẩm giặt xả dịu nhẹ, hạn chế hương liệu nồng. Nếu bé có cơ địa da nhạy cảm hoặc chàm sữa, cha mẹ nên ưu tiên sản phẩm giặt xả không mùi hoặc dành riêng cho trẻ nhỏ.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Cha mẹ nên đưa bé đi khám nếu tình trạng khô da không cải thiện sau khi đã điều chỉnh môi trường và dưỡng ẩm đúng cách, hoặc nếu da bé xuất hiện các dấu hiệu bất thường như:
- Da đỏ nhiều, sưng, nóng hoặc đau.
- Da nứt nẻ, chảy máu hoặc rỉ dịch.
- Xuất hiện mụn nước, mụn mủ hoặc vảy vàng.
- Bé ngứa nhiều, quấy khóc, khó ngủ.
- Vùng da khô lan rộng nhanh.
- Bé sốt, bú kém hoặc mệt mỏi.
- Da khô tái đi tái lại nhiều lần.
Những dấu hiệu này có thể liên quan đến viêm da cơ địa, nhiễm trùng da hoặc một vấn đề da liễu khác cần được bác sĩ đánh giá. Lưu ý, cha mẹ không nên tự ý mua thuốc bôi cho trẻ sơ sinh khi chưa có hướng dẫn chuyên môn để tránh tác dụng phụ không mong muốn xảy ra.
Trẻ sơ sinh nằm điều hòa bị khô da là tình trạng khá phổ biến, tuy nhiên cha mẹ hoàn toàn có thể cải thiện bằng cách điều chỉnh môi trường phòng, tắm đúng cách và dưỡng ẩm dịu nhẹ cho bé. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan nếu thấy da bé đỏ nhiều, nứt nẻ, rỉ dịch, ngứa hoặc khô kéo dài… mà nên đưa trẻ đi khám càng sớm càng tốt, việc thăm khám bác sĩ sẽ giúp xác định đúng nguyên nhân và có hướng chăm sóc phù hợp cho làn da mỏng manh của bé yêu. Nếu có thắc mắc nào khác, cha mẹ vui lòng liên hệ Daibacare để được hỗ trợ sớm nhé!
