Viêm da cơ địa thường được biết đến là tình trạng dễ trở nặng khi thời tiết lạnh và khô, nhưng các triệu chứng của viêm da cơ địa mùa hè cũng khó chịu không kém bởi nhiệt độ cao, mồ hôi, ánh nắng và việc tiếp xúc thường xuyên với nước hồ bơi… Để hạn chế cảm giác khó chịu bởi viêm da cơ địa vào mùa hè gây ra, cần chăm da đúng cách. Cụ thể là gì? Theo dõi bài viết của Daibaccare để biết đáp án nhé!
Viêm da cơ địa mùa hè là gì?
Viêm da cơ địa là một bệnh da viêm mạn tính, thường biểu hiện bằng tình trạng da khô, đỏ, ngứa và dễ tái phát. Bệnh có liên quan đến sự suy yếu của hàng rào bảo vệ da và phản ứng miễn dịch quá mức trước một số yếu tố từ môi trường.
Thông thường, viêm da cơ địa có xu hướng tiến triển vào mùa đông khi thời tiết khô, lạnh, độ ẩm không khí thấp, da dễ khô ngứa, khó chịu, đỏ rát… Nhưng vào mùa hè, người bị viêm da cơ địa cũng cần chú ý để làn da không bị ảnh hưởng.
Theo đó, mặc dù mùa hè không phải nguyên nhân trực tiếp gây ra viêm da cơ địa. Nhưng vào mùa hè, nhiệt độ và độ ẩm trong không khí cao, cơ thể tiết nhiều mồ hôi, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột khi trong phòng điều hòa và ngoài trời, cùng với các hoạt động ngoài trời… đều có thể trở thành yếu tố khởi phát hoặc làm triệu chứng sẵn có trở nên rõ rệt hơn.
Một số biểu hiện thường gặp của viêm da cơ địa vào mùa hè gồm:
- Da đỏ, khô hoặc bong tróc.
- Ngứa nhiều, đặc biệt khi cơ thể nóng và đổ mồ hôi.
- Cảm giác châm chích hoặc bỏng rát trên da.
- Xuất hiện các nốt nhỏ tại vùng cổ, ngực, lưng, khuỷu tay hoặc khoeo chân.
- Da dày và sẫm màu hơn nếu gãi kéo dài.
- Tổn thương trầy xước, rỉ dịch hoặc đóng vảy khi viêm nặng.
Ở trẻ nhỏ, triệu chứng có thể xuất hiện tại mặt, cổ, khuỷu tay, khoeo chân hoặc các vùng có nếp gấp. Trẻ thường quấy khóc, ngủ không ngon và liên tục cọ hoặc gãi vào vùng da bị ngứa.
So sánh viêm da cơ địa mùa hè và mùa đông
Điểm khác biệt chính giữa viêm da cơ địa vào mùa hè và viêm da cơ địa mùa đông hay mùa khô lạnh nằm ở yếu tố làm bệnh bùng phát.
Cụ thể, vào mùa hè, tình trạng viêm thường liên quan đến nhiệt độ cao, mồ hôi, độ ẩm và ma sát. Trong khi đó, vào mùa đông, thời tiết lạnh và không khí khô có thể làm tăng mất nước qua da, khiến da khô và dễ bùng phát triệu chứng.
Vì vậy, cách chăm sóc cũng cần được điều chỉnh theo từng mùa. Mùa hè nên ưu tiên giữ cơ thể mát, làm sạch mồ hôi và lựa chọn sản phẩm dưỡng ẩm có kết cấu phù hợp. Còn mùa đông cần tăng cường dưỡng ẩm, hạn chế tắm nước nóng và bảo vệ da trước không khí lạnh, khô.
Vậy nên, dù xuất hiện vào mùa nào, việc duy trì hàng rào bảo vệ da, tránh gãi và kiểm soát các yếu tố kích thích vẫn là nền tảng quan trọng trong chăm sóc viêm da cơ địa.
Cách xử lý viêm da cơ địa vào mùa hè
Phân biệt viêm da cơ địa mùa hè với rôm sảy và các bệnh da khác
Mùa hè cũng là thời điểm dễ xuất hiện rôm sảy, viêm da tiếp xúc, viêm nang lông, nấm da hoặc mề đay. Các tình trạng này có thể gây ngứa và nổi ban tương tự viêm da cơ địa nhưng cách xử lý không hoàn toàn giống nhau.
Không nên mặc định mọi vùng da đỏ, ngứa trong mùa hè đều là viêm da cơ địa. Nếu tổn thương có biểu hiện khác thường hoặc không cải thiện khi đã chăm sóc đúng cách tại nhà, người bệnh nên được thăm khám để xác định đúng nguyên nhân.
Xử lý viêm da cơ địa mùa hè – Giữ cơ thể mát mẻ, hạn chế đổ mồ hôi
Hạn chế tình trạng nóng bức và đổ mồ hôi là bước quan trọng khi xử lý viêm da cơ địa mùa hè. Như đã chia sẻ ở trên, nắng nóng, mồ hôi nhiều… khiến viêm da cơ địa khó chịu.
Vì thế, người bị viêm da cơ địa nên:
- Ưu tiên ở nơi thông thoáng, nhiệt độ phù hợp, tránh hoạt động ngoài trời trong khoảng thời gian nắng nóng cao điểm.
- Khi vận động, nên lựa chọn cường độ phù hợp, nghỉ giữa các lần tập và bổ sung đủ nước. Có thể mang theo khăn mềm để thấm mồ hôi, nhưng lưu ý cần tránh lau hoặc chà xát mạnh lên da.
- Trong trường hợp quần áo bị ướt nhiều do mồ hôi, nên thay sang bộ quần áo khô, sạch và thoáng hơn.
Làm sạch mồ hôi trên da đúng cách
Sau khi vận động hoặc đổ nhiều mồ hôi, người bệnh nên tắm nhanh hoặc rửa lại da bằng nước ấm/mát phù hợp. Không nên để mồ hôi khô tự nhiên và lưu lại lâu trên vùng da đang viêm vì sẽ dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển khiến da dễ kích ứng, ngứa khó chịu.
Khi tắm cần lưu ý:
- Không sử dụng nước quá nóng/quá lạnh.
- Thời gian tắm nên vừa phải, tránh ngâm nước quá lâu.
- Không kỳ cọ bằng bông tắm hoặc khăn thô.
- Ưu tiên sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, không chứa xà phòng hay các thành phần có tính tẩy rửa mạnh
- Chỉ sử dụng sản phẩm làm sạch tại những vùng cần thiết.
- Dùng khăn mềm thấm khô nhẹ nhàng thay vì chà xát lên da.
Nếu da chỉ đổ ít mồ hôi, bạn có thể dùng khăn sạch thấm nhẹ hoặc rửa vùng da đó bằng nước mát, sau đó lau khô và dưỡng ẩm.
Duy trì dưỡng ẩm hằng ngày
Ngay cả khi thời tiết nóng và ẩm, da viêm cơ địa vẫn cần được dưỡng ẩm. Kem dưỡng giúp làm mềm da, hạn chế mất nước và hỗ trợ phục hồi hàng rào bảo vệ da.
Nguyên tắc dưỡng ẩm chuẩn y khoa
- Bôi kem đều đặn: Thoa tối thiểu 2 – 3 lần mỗi ngày hoặc nhiều hơn nếu bề mặt da có dấu hiệu khô ráp, bong tróc, căng hoặc ngứa.
- Kỹ thuật “Tắm và Khóa ẩm”: Nên thoa kem dưỡng ẩm trong vòng 3 phút ngay sau khi tắm lúc da còn hơi ẩm để giúp giữ lại độ ẩm trên da và hạn chế mất nước qua da.
- Thoa đủ lượng: Nên thoa dưỡng ẩm với lượng đủ để phủ đều vùng da cần chăm sóc, không chỉ tập trung vào những vùng đang có biểu hiện khô hoặc tổn thương.
- Thao tác nhẹ nhàng: Thoa sản phẩm nhẹ nhàng, hạn chế chà xát hoặc miết mạnh lên da để tránh làm tăng kích ứng và tổn thương hàng rào bảo vệ da.
Cách chọn chất dưỡng ẩm phù hợp
Việc lựa chọn kết cấu sản phẩm cần linh hoạt theo vùng da và thời tiết. Vào mùa hè, có thể lựa chọn sản phẩm có kết cấu dễ chịu hơn nhưng vẫn cần có khả năng dưỡng ẩm. Sản phẩm nên có công thức đơn giản, và phù hợp với làn da nhạy cảm:
- Dạng mỡ (Ointment): Chứa nhiều dầu, tạo lớp màng giúp giảm mất nước qua da, phù hợp với các vùng da cực kỳ khô, nứt nẻ hoặc dùng vào ban đêm.
- Dạng kem (Cream): Có sự cân bằng tương đối giữa pha dầu và pha nước tùy theo công thức phù hợp cho hầu hết các vùng da trên cơ thể hằng ngày.
- Dạng sữa/gel (Lotion/Gel): Có kết cấu mỏng nhẹ, dễ tán, phù hợp với những vùng da không quá khô hoặc khi thời tiết nóng ẩm.
- Thành phần cần lưu ý: Với làn da nhạy cảm hoặc viêm da cơ địa, nên ưu tiên sản phẩm có công thức dịu nhẹ và hạn chế các thành phần có khả năng gây kích ứng như paraben hoặc cồn bay hơi.
Lựa chọn trang phục phù hợp
Việc lựa chọn trang phục phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế lực ma sát cơ học và ngăn ngừa mồ hôi đọng lại trên bề mặt da.
Những người có làn da nhạy cảm nên ưu tiên lựa chọn các loại quần áo may từ chất liệu tự nhiên như cotton, vải sợi tre hoặc vải lụa nhờ ưu điểm mềm mại, thông thoáng và có khả năng thấm hút tốt.
Ngược lại, người viêm da cơ địa cần hạn chế các chất liệu thô ráp dễ gây châm chích như len, hoặc các loại vải sợi tổng hợp như polyester và nylon vì chúng thường giữ nhiệt và cản trở sự thoát ẩm của da.
Ngoài ra, việc giảm thiểu các chi tiết trang trí sắc nhọn hay đính đá trên quần áo cũng giúp bảo vệ làn da nhạy cảm tránh khỏi những vết cào xước không đáng có.
Bên cạnh chất liệu, kiểu dáng trang phục rộng rãi, thoải mái cũng giúp làn da hạn chế việc tiếp xúc liên tục với thớ vải, đặc biệt là tại các vùng nếp gấp như khuỷu tay hay khoeo chân.
Một mẹo nhỏ hữu ích là người dùng nên chủ động cắt bỏ các phần nhãn mác vải may ở cổ hoặc sườn áo ngay sau khi mua để tránh cọ xát gây khó chịu khi vận động.
Đối với trang phục mặc ở nhà, những thiết kế có đường may phẳng hoặc lộn ra ngoài sẽ là sự lựa chọn phù hợp để bảo vệ bề mặt da một cách dịu nhẹ.
Quy trình giặt giũ quần áo hằng ngày cũng cần được lưu ý bằng việc ưu tiên sử dụng các loại nước giặt dịu nhẹ, không chứa hương liệu nhân tạo hay chất tẩy rửa mạnh. Người dùng nên cài đặt thêm chu kỳ xả sạch với nước để đảm bảo loại bỏ sạch sẽ các cặn xà phòng còn bám trên thớ vải, đồng thời luôn giặt sạch quần áo mới trước khi sử dụng nhằm loại bỏ các hóa chất định hình form dáng còn tồn dư.
Hạn chế chạm/gãi lên vùng da ngứa
Gãi có thể giúp dễ chịu trong thời gian ngắn nhưng lại làm tổn thương da và khiến tình trạng viêm kéo dài hơn. Khi ngứa, người bệnh có thể:
- Chườm mát bằng khăn sạch trong vài phút.
- Vỗ hoặc ấn nhẹ lên vùng ngứa thay vì gãi.
- Thoa sản phẩm dưỡng ẩm dịu nhẹ.
- Cắt móng tay ngắn và giữ móng tay sạch.
- Mang găng tay cotton khi ngủ nếu thường xuyên gãi trong vô thức.
Lưu ý, không nên đặt đá lạnh trực tiếp lên da vì nhiệt độ quá thấp có thể gây tổn thương hoặc kích ứng.
Bảo vệ da khi ra ngoài trời
Người bệnh nên tránh tiếp xúc với nắng gắt trong thời gian dài, đặc biệt vào giữa trưa. Có thể bảo vệ da bằng quần áo dài tay nhẹ, mũ rộng vành, ô hoặc lựa chọn khu vực có bóng râm.
Đối với kem chống nắng, nên chọn sản phẩm dành cho da nhạy cảm, không hương liệu và có khả năng bảo vệ phổ rộng. Trước khi sử dụng trên diện rộng, có thể thử sản phẩm tại một vùng da nhỏ để theo dõi phản ứng.
Không nên bôi kem chống nắng lên vùng da đang rỉ dịch, vết thương hở hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng.
Chăm sóc da trước và sau khi bơi
Trước khi xuống hồ bơi hay tắm biển, bạn có thể thoa một lớp dưỡng ẩm phù hợp để giảm sự tiếp xúc trực tiếp giữa da và nước. Không nên xuống nước nếu da đang có tổn thương hở, rỉ dịch hoặc nhiễm trùng.
Cùng với đó, sau khi bơi, cần:
- Tắm lại sớm bằng nước ấm/mát sạch để làm sạch da.
- Có thể sử dụng sữa tắm dịu nhẹ phù hợp để loại bỏ clo, muối và cát.
- Dùng khăn mềm thấm khô da.
- Thoa kem dưỡng ẩm ngay sau đó.
- Thay quần áo bơi ướt càng sớm càng tốt.
Thoa kem cho viêm da cơ địa mùa hè theo chỉ định
Trong những đợt viêm da cơ địa cấp, bác sĩ có thể chỉ định sản phẩm bôi chống viêm hoặc phương pháp xử lý khác tùy theo độ tuổi, vị trí và mức độ tổn thương.
Điều quan trọng là người viêm da cơ địa cần sử dụng đúng loại, đúng lượng, đúng vị trí và đủ thời gian được hướng dẫn. Không nên tự ý mua các loại kem bôi da chứa corticosteroid, tự tăng số lần sử dụng hoặc dùng kéo dài.
Kháng sinh cũng không được sử dụng thường quy cho mọi trường hợp viêm da cơ địa mà chỉ phù hợp khi có tình trạng nhiễm khuẩn và được nhân viên y tế đánh giá. Do đó, người bệnh cũng không nên tự ý sử dụng để tránh tác dụng phụ xảy ra.
Khi nào người bị viêm da cơ địa cần đi khám?
Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện một trong những dấu hiệu sau:
- Da đỏ, sưng, nóng hoặc đau tăng dần.
- Tổn thương rỉ nhiều dịch, có mủ hoặc đóng vảy màu vàng.
- Xuất hiện mụn nước thành từng cụm, lan nhanh hoặc gây đau.
- Có sốt, mệt mỏi hoặc cảm thấy không khỏe.
- Ngứa nhiều gây mất ngủ và ảnh hưởng sinh hoạt.
- Tổn thương lan rộng hoặc không cải thiện sau khi chăm sóc.
- Bệnh tái phát thường xuyên, cần dùng thuốc liên tục.
- Không xác định được tổn thương là viêm da cơ địa, rôm sảy hay bệnh da khác.
- Trẻ nhỏ bỏ bú, quấy khóc kéo dài hoặc gãi làm trầy xước nhiều.
Các dấu hiệu rỉ dịch, đau, sưng nóng, mủ hoặc vảy vàng có thể liên quan đến nhiễm trùng da khác. Người bệnh không nên trì hoãn việc thăm khám hoặc tự xử lý kéo dài tại nhà.
Viêm da cơ địa mùa hè có thể trở nên khó chịu hơn do nhiệt độ cao, mồ hôi, ma sát, ánh nắng và việc tiếp xúc với nước hồ bơi. Để kiểm soát triệu chứng, người bệnh cần ưu tiên giữ cơ thể mát, làm sạch mồ hôi nhẹ nhàng, duy trì dưỡng ẩm đều đặn và tránh các yếu tố gây kích ứng. Khi có các dấu hiệu bất thường dù đã tự chăm sóc tại nhà đúng cách, người bị viêm da cơ địa cần đến các cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán đúng và xử lý sớm để giúp kiểm soát đợt bùng phát, đồng thời hạn chế tổn thương da kéo dài.
